Jemen: weekblog over het land dat al decennia aan de rand van de afgrond staat (maar nog steeds bestaat)

Sinds augustus 2014 verkeert Jemen in een onoverzichtelijke oorlog, met vertakkingen tot ver daarbuiten. Hieronder omgekeerd chronologisch de laatste ontwikkelingen, uitleg, achtergronden, verwijzingen en kaartjes, te openen door op het plusje te klikken. Wordt meestal wekelijks, soms zelfs dagelijks ververst:

  • Onbekenden met Jemen lezen sowieso ter inleiding eerst dit Jemen Lexicon
  • Lees mss ook dit artikel rond de korte stadsoorlog van eind 2017 te Sana’a
  • en/of de analyse over de slag om Hodeidah in juni 2018 
  • voor de eenmalige bijdrage van €0,44 lees je ook alle volgende afleveringen
  • als je dit gratis blog waardeert kun je onderaan een donatie doen, zodat het blijft

Week 21 in Jemen; Foodprograam dreigt met opschorting noodhulp/Hodeidah/Iran/As van Kwaad.


WFP dreigt met opschorten noodhulp

Meest actueel en pregnant nieuws is zonder twijfel het bericht van het World Food Program (WFP, een onderafdeling van de VN) dat het de voedselhulp zal opschorten als het Houthi-bewind niet meewerkt aan een biometrisch systeem waarbij de hulp terecht komt daar waar die het hardst nodig is.


Achtergrond is dat lokale Houthi-leiders nu en dan en hier en daar voedseltransporten confisceren en uitdelen onder eigen troepen en achterban, danwel de hulporganisaties daartoe dwingen. Dat is overigens geen nieuws, dat is al zeker drie jaar gaande.


Onduidelijk is waarom de maat voor de WFP nu ineens vol is, daarover zijn vragen gesteld aan de perswoordvoerders van WFP, met waarschijnlijk ijdele hoop op antwoord. Mogelijk is dat het biometrische systeem dat het WFP wil invoeren.


Het Houthi-bewind ontkende in januari al dergelijke aantijgingen. Het WFP meldt nu ook dat lang niet alle Houthi-leiders de boel dwarsbomen, wat doet denken aan interne verdeeldheid, maar in feite de weerslag is van de coalitie van stammen waaruit de Houthi-beweging bestaat. Eigen stam eerst is daarbij het devies.


Hodeidah

De Houthi’s hebben zich teruggetrokken uit Hodeidah, althans dat meldden te veel kranten vorige week. Het nieuws bleek wishfull thinking van VN-onderhandelaars Lollesgaard en Griffiths, al bijna zes maanden bezig aan de aan de uitwerking van de Stockholm-akkoorden.


Daarin staat geschreven dat de beide legers zich in fases terugtrekken uit Hodeidah waarna een lokale politie er de macht overneemt, in samenspraak met de VN, die de haven zal gaan bestieren.


…..Work in progress….


Week 14 in Jemen; De oorlog was jarig maar Jemen wordt opnieuw vergeten/Niet in de VS/en Socotra ook niet


 


Jarig

Excuses voor drie weken geen nieuws; er moest gewerkt aan artikelen voor gedrukte media. Zie laatste blokje.


Intussen werd vorige week de oorlog in Jemen vier jaar. Of dat ijkpunt ligt op 21 sept 2014 -toen de Houthi’s hoofdstad Sana’a innamen-  of op 19 maart 2015 -toen ze in een blitzkrieg bijna heel Jemen innamen- of op de nachtelijke uren van 25 maart -toen in reactie de eerste Saoedische bommen vielen op Jemen- dat zou een interessant debat zijn.


Helaas daarover nauwelijks een woord in Hollandse pers, en rtv. Hier en daar een foto ter gelegenheid van, verder lijkt Jemen opnieuw in de vergetelheid te verdwijnen, tegelijk met het naar de achtergrond verdwijnen van onderwerp Kashoggi.


Opvallend is het verdwijnen van veel twitterbronnen, die zijn kennelijk vermoeid of hebben de hoop opgegeven. Er zijn er ook die twitteren louter nog in het Arabisch.


Maar het klopt, Jemen is moeilijk uit te leggen. Ten eerste omdat Jemen veel belanghebbenden kent met onderling redelijk dynamische relaties; er wordt nogal ‘ns van kamp gewisseld. Ten tweede omdat de militaire situatie minimaal verschuift en nauwelijks lijkt te veranderen. En ten derde omdat al jaren geroep wordt dat het land aan de rand van de afgrond staat, maar er telkens niemand intuimelt.


Wel raken intussen tientallen miljoenen mensen zowel fysiek verzwakt en verminkt als geestelijk verknipt. Met gevolgen tot decennia van nu, uiteindelijk ook voor onze portemonnaie. Om nog niet te spreken over de vernieling van de rijke geschiedenis, nog te exploreren archeologie en kwetsbare natuur.  Jemen was potentieel een rijk land, maar is nu decennialang onleefbaar.


Dat heb ik met mijn stukken over Socotra-zie laatste blokje- inzichtelijk proberen te maken.


De Ontwikkelingen op het Slagveld


Op de vierde verjaardag van de oorlog Jemen viel er gewoon weer  een Saoedische bom op een ziekenhuis in Saada, toch al de zwaarst getroffen provincie van Jemen.


UK


Onder de titel Britans Hidden War zagen de Britten vorige week een documentaire die we hier niet kunnen zien, maar wel lezen.  Volgens sommigen verkocht de Britse wapenhandel de afgelopen vier jaar al voor €50 miljard aan wapens aan de Saoedies. Een van de grootaandeelhouders van de Britse wapenindustrie is de Capital Group, waarvan Philip May – de echtgenoot van premier Theresa May- een belangrijk bestuurder is.  Toevallig of niet dook er dezelfde week ook nieuws op over de hulp van Britse speciale troepen van SAS en SBS aan de Saoedies.


US


Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden stemde (voted 247-175 ) gisteren in met de War Powers Actto withdraw US military support for the coalition‘. De War Powers Act gaat nu naar president Trump, maar ingewijden verwachten een presidentieel veto.  Intussen rekenden militair deskundigen uit dat de VS sinds het begin van de oorlog in Jemen voor €87 miljard aan wapens verkocht aan  SA en VAE.


Cijfers


Belangrijk is het Yemen Data Project, dat deze week kwam met een nieuwe website waarop echt keiharde, dubbelgecheckte cijfers over aantallen luchtaanvallen en civiele slachtoffers: in 1496 dagen waren er  19.574 luchtaanvallen met 9.400 gewonde en 8.351 dodelijke burgerslachtoffers.


Als je denkt: dat valt mee: dit betreft de directe slachtoffers van Saoedische luchtaanvallen. Er vallen ook civiele slachtoffers in de grondoorlog, door opsluitingen en afrekeningen. En een veelvoud waarschijnlijk door honger en ziekte als rechtstreeks gevolg van de oorlog. In dat verband ook het nieuws dat cholera en dengue nog voor de komst van warmere, nattere maanden hun kop alweer hebben opgestoken.


Hodeidah


Strategisch veranderde er de laatste weken weinig. Vrede noch full-blown oorlog aan het front rond Hodeidah, al nemen beschietingen in aantal en hevigheid steeds toe. Opnieuw nul vorderingen bij het in december in Stockholm gesloten staakt-het-vuren, juist graven beide legers zich steeds dieper in. UN-officials mochten deze week niet naar de Red Sea Mills van de Houthi’s, omdat die niet de schuld willen krijgen ‘als er toch iets misgaat’. In die Red Sea Mills liggen duizenden tonnen graan, de angst is dat die verschimmelen.


Taiz en Stockholm


Ook geen vooruitgang rond de akkoorden over staakt-het-vuren en een hulp-corridor naar belegerd Taiz. Evenmin voltrokken is de gevangenruil, waarbij tienduizenden mensen zijn betrokken. Aanvankelijk leek dat het eenvoudigste te realiseren onderdeel van Stockholm, maar al die tienduizenden zitten nog altijd in kerkers, al dan niet zonder proces of marteling. Wel was er deze week de vrijlating van een Amerikaan die lang gevangen zat.


Zuid-Jemen


Ook het zuiden blijft onrustig. Gisteren sloot MSF/AZG een kliniek in Aden, elke dag lees ik wel over politieke doden in de straten van Aden. Gisteren ook over protesten in de bergen van Radfan, Dhale, een provincie tussen Aden en de hooglanden. Volgens Risk Intelligence was de VAE afgelopen week met speciale troepen nadrukkelijk in de slag met vermeende AQAP elementen, maar viel dat bij niet alle lokale groepen in goede aarde. Verder naar het oosten is er steeds meer gedoe aan de grens met Oman.


Analyses het lezen meer dan waard 


Lees vooral even deze analyse van Afrah Nasser: dat de strategie van de anti Houthi-coalitie volledig is mislukt en zelfs averechts werkt. Een citaat: The strength and resilience of the Houthis, and their refusal to surrender, are perceived by many Yemenis as heroism in today’s harsh reality of war. Some of my own family and friends in Yemen, some as young as teenagers, are joining the Houthis in the fight against the “enemy”.


Nog analytischer zijn vijf korte bijdrages van Jemenkenners in de jongste publicatie van het door NL gefinancierde Sanaa Center for Strategic Studies getiteld: A Grim Anniversary. De opvallendste strofe trof ik in de analyse van de Franse Jemenexpert Laurent Bonnefoy, die net als Afrah Nasser elke strategie mist, maar dat is niet toevallig: This is because of the lack of trustworthy information coming from Yemen but also due to the illusion of control granted by apparently unlimited military budgets


Maar lees voor meer inzicht vooral ook de andere bijdrages, onder die van Bonnefoy.


Socotra

Nogmaals excuses voor drie weken geen nieuws; er moest gewerkt aan artikelen voor gedrukte media. De belangrijkste verscheen vorige week in NRCH over de verwarrende strijd om het eiland Socotra, die verrassend veel parallelen heeft met de oorlog in Jemen, zij het gelukkig nog zonder wapenen.

Een net weer even ander stuk over Socotra verscheen in magazine en platform Oneworld en ging zelfs over de zuidgrens op Mo.be.

Er ligt nog een derde op de plank, voor NRCH/Wetenschap, over de teloorgang van de drakenbloedboom. En ik werk aan nog wat ‘vrije verhalen’, bijvoorbeeld over de zoektocht van mijn Russische vriend Vladimir naar de laatste Socotraanse gems. En nog een verhaal over hoe je in hemelsnaam op dat eiland kunt komen.

Week 11 in Jemen;Vredesproces op sterven na dood/Nieuw front/ Emiraatse wanorde in Zuid-Jemen


Vredesproces dood

Parallel aan de tanende aandacht voor de Kashoggi-moord dooft ook de belangstelling voor Jemen. Laatste nieuws in de kranten was een vredesproces, opgetuigd afgelopen december in de sneeuw van Stockholm. Door de inbreng van een Nederlandse generaal leefde dat proces begin februari nog even op in de Nederlandse pers, daarna niets meer vernomen uit Jemen.


De scepsis over het vredesproces onder deskundigen was altijd al groot, dat proces is intussen vastgelopen. De voorzichtige wederzijdse eerste stappen hebben geen vervolg gekregen en deze week zijn de schermutselingen hervat. Het wachten is nu alleen nog op de Amerikaanse senaat, die vanavond een anti-war resolutie behandelt die het vredesproces mogelijk reanimeert, of de oorlog juist intensifeert2.


Oorlog in Jemen breidt uit met Nieuw Front

Intussen hebben de partijen hun strijd verlegd naar het noordwesten, aan de linkerbovenrand van het Jemenitisch hoogland. In de regio Kushar (ook Kusher) hebben de Houthi’s daar een eind gemaakt aan een bestand met een lokale stam: de Hajur (ook: Hajoor). Die stam heeft nimmer positie genomen in de oorlog tussen oude (Saleh, Islah) en nieuwe (Houthi) machthebbers en de streek was sinds 2013 middels een bestand ook formeel neutraal.


zoem langzaam uit en weer in om de lokatie scherp te krijgen


Het is onduidelijk wat precies de aanleiding is geweest, maar sinds begin dit jaar zijn er gevechten losgebarsten in de ‘rugged, mountainous region’, zoals de buitenlandse pers graag schrijft. Inderdaad ligt de streek  rond de tweeduizend meter boven zeeniveau, is het er erg bergachtig, maar dat is in heel Jemen zo. Wel is de streek regenachtig, samen met het zuidelijke Ibb ontvangt het de meeste neerslag -tegen de 800mm, net zoveel als gemiddeld in Nederland- van Jemen.


 


(Ik ben er helaas nooit precies geweest, wel nabij -in Shiharah; een adembenemend dorpje op bijna drieduizend meter waar ik mijn toeristen placht heen te brengen toen ik de winter van 1997 fungeerde als reisbegeleider. Naar boven moest je met oude Toyota’s van de plaatselijke bevolking, de wandeling bergafwaarts de volgende ochtend was altijd feëriek zo mooi. Het koningsgezinde Shiharah was voornaam slachtoffer in de burgeroorlog in de jaren zestig, toen Egyptische jagers en bommenwerpers het dorpje vaak bestookten.)


Belangrijk gegeven is dat Kushair ligt pal in de noordwesthoek van het Jemenitische hoogland en daarmee een poort is tot dat schier onneembare bastion van de Houthi’s. Mochten lokale stammen daar alsnog kiezen voor de opponent dan zouden de coalitietroepen -die de laaggelegen streek ten westen, rond havenplaats Midi, al in handen hebben- gemakkelijk toegang krijgen tot het gebied waar de Houthi’s heer en meester zijn.


Volgens de Houthi’s zou een salafistische sjeich van Hajur al die kant op aan het manoevreren zijn, met wapenleveranties en geld van de coalitie, vandaar dat de Houthi’s  begin dit jaar de aanval zochten. Inderdaad kreeg de Hajur luchtsteun van Saoedische jagers, maar dat was tegen het einde van de strijd, die inmiddels gestreden is; de Houthi’ s hebben de streek in handen, huizen worden opgeblazen, opstandelingen vermoord, hun familie verjaagd.


Er zijn weer duizenden vluchtelingen bij het totaal gevoegd, plus een nieuwe regio die de hulporganisaties van voedsel mogen voorzien. Daarmee is volgens de Houthi’s een stuk Jemen gered uit de handen van huurlingen, maar volgens hun tegenstanders een heldhaftige opstand van een lokale stam tegen de brute Houthi’s verloren gegaan.  Lees vooral deze analyse van Baraa Shiban: ‘The revolt in Hajour showed that the Houthis do not enjoy local support amongst tribes.’


Rechteloze wanorde in Zuid-Jemen

Ook in het ‘bevrijde’ Zuid-Jemen is het helaas nog steeds allerminst pluis.  Dat ervoer ik persoonlijk ook. Een terugreis vanuit Socotra -waar in eind januari tot begin februari was, artikelen verschijnen binnenkort- via een vlucht naar Seyun en een half etmaal overland naar Mahra heb ik daarom niet aangedurfd, dus toch maar weer teruggevaren met de Indiasche cementboot.


Een Jemenitische vriend die de landroute wel volgde kreeg in Seyun een hoofd in zijn taxi die hem en zijn medepassagier monsterde: ‘De dag tevoren was een soortgelijke taxi beroofd en de chauffeur vermoord, ze wilden even kijken welk volk wij waren.’ De reis verliep verder zonder grote problemen.  ‘Maar als je blond bent zoals jij is het link. Er zit hier en daar Al Qaeda en als je niet snel genoeg doorreist groeit het risico dat je prooi wordt.’


Weg van de persoonlijke ervaring een rapport van Amnesty International over de financiering en bewapening door de Verenigde Arabische Emiraten van lokale milities en gangs in Zuid-Jemen, en via welke zij over een groot deel van Zuid-Jemen heersen. Omdat deze milities en strijdgroepen geen centraal commando hebben -bijvoorbeeld een land dat hen formeel aanstuurt- zijn ze unaccountable voor misstanden.


Dat die misstanden plaatsvinden lezen we nog eens een keer in een nog verser Amnestyrapport over misstanden van de milities aan het zuidelijke front in Taiz. We voegen daar een artikel aan toe over de moord op een getuige van dergelijke misstanden in Aden.


Tot slot voor hen die dieper willen nadenken een stuk van het onvolprezen Sana’a Center for Strategic Studies over waarom het aanvankelijk zo mooie plan voor een federaal Jemen mede aan de oorzaak ligt van de huidige oorlog.


Plus nog zo’n gedegen artikel, ditmaal over de sociale fragmentatie in Jemen.


En helemaal tot slot een kijkje in een vluchtelingenkamp in Djibouti.


Week 8 in Jemen;Praatjes vullen geen gaatjes


Excuses over de ontbrekende weken, auteur was zelf even in Jemen, zij het op een vredig stukje. Daarover eerst de opdrachtgevers tevreden stellen, later meer hier. Wel vast een fotootje



De actualiteit nu: diverse media melden een akkoord tussen Houthi’s en de Verjaagde regering over Hodeidah, maar dat gaat helaas gepaard met veel onzin. De deskundigen blijven intussen cynisch: eerst zien, dan geloven. Dus daarover maar even niets.


Wel: de NYTimes mocht mee met de Saoedische coalitie, aan het noordoostelijke front bij Nehm, tussen Marib en Sana’a en vertelt daar het verhaal over de landmijnen. Dat is slecht nieuws voor iemand die heel erg van hiken dwars door Jemen houdt, maar vooral voor de Jemenieten zelf.


Er zijn inmiddels zoveel mijnen geplaatst dat ze soms ver weg drijven, helemaal naar Saoedie Arabie:


Last month, a Houthi mine blew up a family car inside Jazan province, killing a 10-year-old child, according to a Saudi military spokesman and Saudi news reports. Officials told the Saudi news agency that heavy rainfall had carried the mine across the border from Yemen.


Overigens ontfutselt de NYTimes de Saoedische spokesman dat er veel gevochten wordt langs de grens met Jemen; dit is een van de eerste keren is dat de Saoedies toegeven dat de oorlog zich ook op hun grondgebied afspeelt. Normaal wordt dat ontkend of onder het tapijt geveegd.


Reporters – die de laatste maanden in selecte delen in SA erg welkom worden geheten om kond te doen van de glasnost in het land- mogen daar waar het wel interessant en spannend is helemaal nooit komen.


Nog even terug naar de actualiteit, want wat je zeker even moet lezen is het interview dat de Volkskrant had met Patrick Cammeart, net terug van twee maanden schermutselen tussen de strijdende partijen in Jemen. Het werd een interview dat inzichtelijk maakt hoe moeilijk oplosbaar het is, in Jemen.


Interview zou vertaald moeten worden in het Arabisch en dan verplicht leesvoer op de scholen in Jemen, opdat de Jemenieten weten -veel Jemenieten luisteren slechts naar de verzinsels van hun eigen leiders- welke amateurs hun land leiden en wat de paus er in hemelsnaam mee te maken heeft. 

Week 2/1 in Jemen;Jemen verliest van Iran

Even tussendoor de uitslag van de voetbalwedstrijd Iran-Jemen vanavond: 5-0. In de volgende tweets lees je meer:




Meer hier


Later meer, over serieuzer zaken.

Week 1/1 in Jemen;Staakt-het-vuren houdt nog steeds/Bemiddelaars terug aan het werk/


De vakantie van VN-envoy Martin Griffiths is voorbij. Vanmiddag arriveerde hij in Sana’a voor overleg met de Houthi’s, morgen reist hij door naar Ryadh, Saoedie Arabie, voor overleg met de verjaagde regering die daar in ballingschap zit.


In Sana’a spreekt Griffiths ook Patrick Cammeart, de Nederlandse generaal die het staakt-het-vuren moet implementeren en controleren. Die liet de VN het volgende schrijven: ‘Notwithstanding the media claims and incidents on the ground, the assessment of the United Nations is that both sides have largely adhered to the ceeasefire.’


De wegen die leiden naar het hotel waar de besprekingen zijn gehouden zijn schoongeveegd van landmijnen, vandaar kennelijk de goodwill: ‘The parties have thus far been generally cooperative with the United Nations and have facilitated the deployment of Mr. Cammaert and the advance team. Both parties have also demonstrated goodwill to ensure the start-up of the Committee, including by undertaking demining activities and providing security’


Ook is er een begin van overeenstemming over de opbrengsten van de haven. Omdat beide partijen die in hun Centrale Bank willen laten vloeien is een compromis gekozen: het geld gaat naar de afdeling Hodeidah: ‘All revenues, including customs revenues and port fees, are properly accounted for and deposited in the Hudaydah branch of the Central Bank ofYemen or other accounts, as agreed to by the parties.’ De vraag is nu nog wel onder welke centrale bank die afdeling resorteert…


Wat nog altijd niet goed is gegaan is het voldoende terugtrekken van de wederzijdse troepen van het lokale front: kruispunt Kilo16. Als dat gebeurd is kan de corridor voor hulpkaravanen weer open. En kan de VN-opslagsilo weer bereikt worden en het graan verspreid: ‘The front line that crosses the main Hudaydah-Sana’a road prevents access to five United Nations warehouses and the Red Sea Mills, where there is enough wheat to feed 3.5 million people for a month.’


Overigens meldt een andere bron dat er granaten vallen op de silo’s, die nu in brand staan.


Ook meldt het VN-bericht dat de ontschepingen in de haven van Aden -in ‘bevrijd’ gebied- niet goed lopen, wegens stremming (en corruptie): ‘The Aden container terminal remains congested, which is a challenge to humanitarian operations. A humanitarian organization has had around 1,000 containers in the Aden container terminal for several months and has incurred $2 million in port storage and container demurrage fees.’


Verder een melding over het wederrechtelijk blokkeren van een schip met brandstof, door de verjaagde regering. ‘On 23 December 2018, one commercial vessel carrying fuel was denied entry to Hudaydah port owing to regulations associated with Government of Yemen Decree 75 of 2018, despite having been inspected on 23 December and issued a clearance certificate by the Mechanism.


Meer van de VN lees je hier. En hier lees je een verslag vanuit Hodeidah, waar het leven weer een klein gangetje neemt, tot opluchting van teruggekeerde vluchtelingen die het in Sana’a veels te koud vonden: ‘The ceasefire came at the right time, as the cold of Sanaa in recent weeks has been unbearable and my children suffered from bad headaches because of the weather,” Buraey said.


Opnieuw geweld in Mahra

In de oostelijke provincie Mahra -waar Saoedische troepen steeds nadrukkelijker aanwezig zijn-  groeit de onrust, volgens Al Jazeera. Ook een verslaggever van de Wall Street Journal was even op bezoek in Mahra en om de onrust en de ontevredenheid te verslaan. De verjaagde regering meldt vandaag dat er een onderzoek is ingesteld.


USS-Cole bomber gedroned

Een Amerikaanse drone heeft een einde gemaakt aan het leven van Jamal al-Badawi, AQAp-leider en een van de daders van de aanslag op het Amerikaanse oorlogsschip USS Cole, destijds voor anker voor de haven van Aden, helemaal in 2002 2000,  waarbij verschillende slachtoffers vielen. Na de aanslag kreeg de destijdse president Ali Saleh een hoop wapens en geld om AQAP te bestrijden, wat hij soms deed maar vaak ook niet.


In Aden -bevrijd gebied, maar de VAE heeft er de touwtjes in handen – neemt de salafistische invloed toe en heeft iemand besloten dat strijders er best een tweede vrouw op na mogen houden. De strijders krijgen zelfs een toelage van Yemeni riyals (300,000), even hoog overigens als voor een eerste vrouw.


Nog een vreemd bericht betreft de vermeende aanleg van tunnels in Sana’a, door de Houthi’s. Bericht is afkomstig van Sky Arabia, een Emiraats kanaal, dus met korreltje zout. Kan waar zijn, dat Houthi’s net als hun broeders van Hezbollah alvast tunnels graven voor als de vijand toch komt.


Tot slot van dit blokje vreemde berichten nog de claim van verjaagde regeringsminister Eryani dat de Houthi’s het hoofdkwartier van de VN in Hodeidah willen bestoken met een drone.


De Hulpkaravaan en de Houthi’s

Gedurende de feestdagen kregen de Houthi’s het flink voor hun kiezen, want namen journalisten pauze en bleef het laatste nieuws van vlak ervoor lang rondzoemen:  Dat de Houthi’s de hulpkaravaan bestelen en dat lokale VN-helpers eigenlijk vermomde Houthi’s zijn. In The Guardian lees je een round-up van dat nieuws. En hier lees je een gekleurde, maar wel belangrijke nuance op dat nieuws.


Ook belangrijk is dit verhaal over de teloorgang van antiek Jemen, de roof van kunst en oudheden. Met name de vernieling en het leegroven van het museum van Taiz is een groot verlies. Ik mocht daar tweemaal rondlopen, nooit bezocht ik zo’n indrukwekkend museum. 

Week 52/2 in Jemen;Hoop vervliegt

De VN doet twee berichten  uitgaan, waarmee de eerste twee stapjes noodzakelijk voor het begin van het einde van de oorlog in het water dreigen te vallen: de corridor voor hulpkaravaan is toch onvoldoende geopend en de overdracht van de haven is niet overtuigend, want niet geverifieerd door de VN noch de verjaagde regering.


Wat dat betreft dat laatste waren de voortekenen niet gunstig: al dagenlang werden Houthi’s gezien die uniformen inwisselden voor die van de kustwacht. Bij de overdracht zelf zat een prominente Houthi commandant ineens aan tafel als havenautoriteit.


Aan die kustwacht lijken de Houthi’s de haven te hebben overgedragen. They handed it over to themselves, aldus cynische bronnen. Van de kant van de Houthi’s het verwijt dat aanvallen van Emriaatse troepen maar doorgaan, zelfs op het hotel waar de besprekingen gisteren werden gehouden.


Elders blijven ook gewoon de Saoedische bommen doorvallen. Het wordt moeilijk een hervatting van de fullblown oorlog te voorkomen, voor Patrck Cammeart. To be continued.


Lees vooral ook dit verhaal van journalistencollectief Mokhber Sahafi over de noodhulp die de hongerigen slechts soms bereikt, meestal verdwijnt het de zwarte markt op. Waarop deze opmerking van analist Hisham al Omeisy:


Ugly truth of this war, is that many fighting in it are doing so for pure survival necessity – with no jobs, lack of income, shortage of aid, and economic/security coercion, many join one faction or the other to simply survive, not out of deep ideological/political belief.


Omeisy komt ook voor in een verhaal in de Washington Post over het toenemende beklemmende klimaat in hoofstad Sana’a, waar Houthi’s en hun informanten iedereen in de gaten houden en als nodig oppakken en martelen.


Tot slot nog Mahra, de meest oostelijke provincie van Jemen, ver van de oorlog, die helaas wel steeds dichterbij kruipt. Het Saoedische leger bemande er een nieuwe controlepost, zonder toestemming van de (verjaagde) Jemenitische regering en tegen de zin van de lokale bevolking. Het kruidvat van Mahra staat ook op springen, aldus een bewoner.


Week 52/1 in Jemen;Er is hoop: de withdrawal begint echt/Bij de qatplukkers/De kindsoldaten uit Soedan/


Kilo 16 is weer open, dus kan de hulpkaravaan weer op gang

Generaal  Patrick Cammeart kan twee kleine succesjes bijschrijven: gisteren trokken zowel coalitie als Houthi’s zich terug bij kruispunt Kilo16, vandaag lopen de Houthi’s achteruit in de haven.


Cammeart is de Nederlandse generaal buiten dienst die namens de VN het staakt-het-vuren in Jemens havenstand Hodeidah moet monitoren. Cammeart is sinds vorige week zaterdag in Hodeidah en heeft de kemphanen binnen een week al enigszins in toom weten te brengen.


Kruispunt Kilo 16 -genoemd naar het afstandspaaltje in de Ringweg om Hodeidah- is een belangrijk verkeersknooppunt ten oosten van Hodeidah, sinds maanden al een front in de strijd om de stad. De terugtrekking bij  Kilo 16 betekent dat de hulpcorridor weer vrij is of komt; sinds begin november was die gestremd wegens het geweld, en zo lang bleef het achterland verstoken van voedselhulp.


Of die hulpkaravaan weer op gang is gekomen is nog onduidelijk. Er waren nog wat strubbelingen met mijnenvelden en de geruchten dat de Houthi’s  hun gesprekspartners in gijzeling hielden, geruchten die later weer werden gecorrigeerd; je moet oppassen met die geruchten.


De Houthi’s en de Mijnen; deel zoveel

Die mijnen in Jemen worden meestal -maar niet uitsluitend- gelegd door de Houthi’s. Ook bij de besprekingen van Cammeart moesten de Houthi’s eerst hun mijnen opriumen. Bekijk ook even dit filmpje over mijnenvegen elders in Jemen, in dit geval nadrukkelijke gefinancierd door SA en UAE.


Overigens ligt er bij verhalen veel nadruk op het excessieve gebruik van landmijnen door de Houthi’s, maar is dat maar een kant van het verhaal want zijn mijnen een van de vele wapens, zegt brigadier Yahya al-Sari, a Houthi official: The rebels use only landmines on the battlefield, rather than in civilian areas. ‘This is a war. What do you expect us to do?’ He asked. ‘To meet the other side with roses?’


De Houthi’s trekken zich een beetje terug uit de haven!

Vanochtend het nieuws dat de Houthi’s zich voorzichtig terugtrekken uit de haven van Hodeidah. Er staat nergens in de Stockholm-agreements omschreven hoe ver de Houthi’s zich moeten terugtrekken, iedereen geeft daar een eigen interpretatie aan.


De (mijn) verwachting is dat ze op schootafstand zullen blijven, om de mogelijkheid open te houden de haven weer in te nemen zodra dat opportuun is of een tegenpartij zich niet aan afspraken houdt. Er is bijvoorbeeld ook nog een afspraak, of eis, of voorwaarde dat hijskranen in de haven -ooit gesneuveld bij Saoedische bombardementen-  gerepareerd moet worden.


De beide terugtrekkingen volgden op het nieuws dat president in ballingschap Hadi de Centrale Bank van Jemen het sein had gegeven pensioenen en ambtenarensalarissen voor Hodeidah te betalen. Het niet betalen van pensioenen en salarissen in Noord-Jemen is een van de belangrijkste oorzaken van honger en ellende: mensen hebben geen geld meer.


Geld en Armoe

Het vrijgeven van de salarissen was ook een harde eis van de Houthi’s. Overigens liet tweede man Ali Mohamed Al Houthi vandaag weten dat het vrijgeven van alleen de Hodeidah-salarissen onvoldoende is, alle salarissen in heel Jemen moeten betaald. De logische verwachting is dat ze halverwege hun terugtrekking halt zullen houden tot ook andere steden betaald worden, en zo voort, stapje voor stapje.


Hoe arm het is in Jemen lees je in alweer een voortreffelijke reportage van de Washington Post. De Amerikaanse media zijn de onderbelichting  van Jemen op hoge snelheid en met grote kwaliteit aan het inhalen. In dit verhaal bezoekt de journalist qatplukkers in het uiterste noorden van Jemen, die met twee dollar per dag vele monden moeten voorzien van voedsel dat elke dag duurder wordt, door blokkades en corruptie.


Behalve voedseltekorten ook veel brandstoftekorten wegens de blokkade en de corruptie, met gevolgen als deze: een plaatje van een bakker uit de grote stad Sana’a die hout moet zoeken op het platteland om de broodovens te blijven branden.


Goed nieuws ook over de gevangenruil; die lijkt echt door te gaan, ergens de komende dagen zullen twee Rode Kruis-vliegtuigen heen en weer van Seyun (Hadrmawt, regeringegebied) naar Sana’ a (Hoofstad, rebellengebied) om opgepakte, aangehouden, verdwenen en gemartelden te herenigen met hun families.


Kindsoldaten uit Soedan

Was er vorige week (zie hieronder) de schokkende reportage over de kindsoldaten van de Houthi’s, vandaag is er de reportage -van New York Times– over Soedanese kindsoldaten in dienst van de tegenpartij: de Saoedies. Geen nieuws, wel schokkend. Het Soedaneze kanonnenvlees wordt op veilige afstand bestuurd -GPS systemen, headsets- door de Saoedische commandanten.


De Soedanezen staan bekend als -of eigenlijk berucht- als Janjaweed, milities die eerder in Soedan zelf huishielden. In Jemen zouden er wel 14000 rondlopen, we zien inderdaad geregeld plaatjes van gesneuvelde zwarte soldaten waar Houthi’s dan demonstratief Saoedies geld uit de zakken halen: zie je wel: huurlingen! Grofweg eenvjfde van de Soedanezen komt niet meer thuis, zij die wel thuiskomen krijgen er grof voor betaald: $530 per maand en $10.000 als ze de zes maanden volmaken.


Nog wat losse vermeldingen: een stuk over een stuk in de Washington Post over de vernieling van cultureel erfgoed. Dat is van belang want zo lezen de Jemenieten via een omweg toch over hun eigen erfgoed, In Jemen zelf is daar niet bijster veel aandacht voor.


Refugees

Eerder schreef ik al over het formele aantal van 107.000 vluchtelingen uit Jemen dat volgens de IOM dit jaar de Middellandse Zee is overgestoken: dat had ik verkeerd gelezen, dat betrof het totale aantal migranten naar Europa, niet alleen Jemenieten. Hoeveel Jemenieten het wel betreft is mij niet duidelijk. Wel hier een kort bericht over de route die deze vluchtelingen ongeveer volgen.


Overigens vernam ik van een goed ingevoerde bron dat een snel groeiend aaantal Jemenieten via een andere route nu ook aan de andere grens van Europa staan: in Marokko en de Spaanse enclaves. ‘ns kijken wie die durft weigeren.


Plus een bericht over interne migratie: dat sommige vluchtelingen uit Hodeidah -de stad van 600.000 is tweederde leeg- op de terugweg naar huis zijn nu de rust misschien terugkeert. Maar ook een bericht over een protest in de al eerder dit jaar ‘bevrijde’ havenstad Mokha, omdat de bevrijders jun handen niet kunnen thuishouden.


Via de Iraanse media lezen we dat grote bevrijder Tariq Al Saleh -neef van longtime president Ali Abdallah en belangrijk legeraanvoerder- de vredesprocessen frustreren zou. In dat verband ook nog even de link naar een interessante inleiding in de Houthi’s, van Dirk Wanrooij in Zemzem, zonder veel uitleg over de Iraanse Houthi-connectie en helaas ook met redelijk warrige conclusies.


Tot slot nog een vreemd bericht over een nieuwe airline die Aden met Amman moet gaan verbinden en tot helemaal slot een curieus bericht over Jemenitische grannatappelen die Saoedie-Arabie niet meer in mogen.


NB:  Als je vind dat ik dit blog moet volhouden : klik dan hier

Week 51/4 in Jemen;De Nederlandse generaal arriveert in Hodeidah en het vechten wordt hervat/Qatar is in Jemen de echte boeman/Saadah was misschien wel de mooiste stad van Jemen


Cammeart is in Hodeidah en het vechten wordt hervat

Het is zover: de Nederlandse generaal Patrick Cammaert is aangekomen in Hodeidah. Hij vloog zaterdag via Amman, Jordanië, naar Aden om daar te spreken met de (verjaagde) gouverneur van Hodeidah, vloog ’s avonds door naar Sana’a, voor overleg met de Houthi’s en vanochtend dus per auto de bergen af naar Hodeidah. Tegelijk met Cammearts aankomst braken gevechten los in de stad.


Hoe het afgelopen week was in Hodeidah is lees je in deze reportage van journalist Sudarsan Raghavan die de havenstad bezocht. Hodeidah wordt al zeven maanden belegerd, het leven staat er stil; vissers durven niet uit te varen, tweederde van de oorspronkelijke bevolking is al gevlucht. De Houthi’s hebben bovendien het internet geblokkeerd.


Overigens lees ik net dat de afgesproken troopwithdrawals uit de haven pas op 7 januari beginnen, waar ze in eerdere afspraken dan juist al zouden zijn voltooid.


De Qatari’ s zijn hoofdschuldig

Hoogstinteressant is dit interview met Isa Blumi, een Kosovaarse wetenschapper die in Zweden werkt en doceert. Blumi is een vertolker van het anti-imperialistische blok: een significant grote groep mensen die de oorlog in Jemen bezien vanuit de theorie dat Jemen -eigenlijk het gehele Arabische schiereiland, maar nergens zo duidelijk als in Jemen- geplunderd wordt door kapitalisten en imperialisten.


Blumi schreef afgelopen jaar het boek Destroying Yemen, waar hij die vernietiging gedetailleerd en overtuigend beschrijft, al vraag ik me bij lezing geregeld af of er aan zoiets een voorbedacht plan ten grondslag ligt; kortom: of dit niet een samenzweringstheorie betreft. De anti-imperialistische stroming steunt de Houthi’s in hun strijd, of is daar op zijn minst weinig kritisch over.


Het boek telt veel bladzijden vol kleine letters, het interview vertelt de kern van het verhaal ook, met een prominente duivelsrol van Qatar en de geproclameerde ondergang van Saudi Arabia. Vooral lezen, het geeft nieuwe inzichten.


Volgens Blumi zijn de vele slechte verhalen over de Emiraatse rol in Jemen overdreven en vaak vals, want afkomstig uit denktanks en journalisten gefinancierd door Qatar.


Alsof de duvel ermee speelt tegelijkertijd deze week een longread over de wandaden van de VAE (Verenigde Arabische Emiraten) in Zuid-Jemen, middels een portret van een delinquent die de Emirati’s tot krijgsheer promoveerden. Een citaat: ‘Yemen is now a patchwork of heavily armed fiefdoms and chaotic areas, where commanders, war profiteers and a thousand bandit kings, like Ayman Askar, thrive’.


Het lange verhaal is enigszins vergelijkbaar met een kortere reportage uit Taiz van begin december, waar milities op vergelijkbare manier tegen elkaar worden uitgespeeld. Ook vandaag protesteerden de Adeni’ s weer tegen de Emiraatse pratijken. Nog een laatste citaat uit de longread van The Guardian: ‘No one can compete with the detentions, torture and forced disappearances by the Emirati-sponsored troops.’  


Saadah was misschien wel de mooiste stad van Jemen

Voor beelden uit Jemen verwijs ik je nog even naar Al Jazeera dat een film maakte rond een Saoediche luchtaanval op een bus met schoolkinderen afgelopen zomer, met ouders van de kinderen, diverse analisten en de smoesjes van de Coalitie. Houdt altijd wel in het achterhoofd dat Al Jazeera een Qatarese zender is en dat Qatar ruzie heeft met SA en VAE. Maar behalve als het over Qatar zelf gaat is Al Jazeera een redelijk betrouwbaar medium.


Weet verder ook dat Saadah een prachtige stad is -of was-  vol lemen huizen  zo robuust als kastelen en andere architectonische hoogtepunten. Plus een lemen stadsmuur waarover je bij zonsondergang rond heerlijk hoog de mellowe stad kon lopen.


Ze bakken in Saadah ook het beste brood van Jemen en ze drinken er graag Qishr, een drank gemaakt van de koffiebes (dus niet de boon). Saadah ligt al sinds 2004 onder vuur; aanvankelijk alleen van het Saleh-regime in Sana’a en vervolgens onder het vuur van de Saoedische bommenwerpers.


Lees je iets dat niet klopt, laat het me weten.

Weet je iets dat ik niet weet, laat me weten.

En overweeg even een donatie aan abumelle.

Klik hieronder op een pictogram naar keuze of scan de QR met je mobiel en vul zelf een passend bedrag in




Link Bunq > Ideal


QR Bunq>Ideal


 Of klik hier (>>>)


Week 51/3 in Jemen;Het staakt het vuren, de Nederlandse generaal en Resolutie 2450/Niemand heeft belang bij vrede/Houthi's, Zaydi's, Saoedies en Ottomanen/De Houthi's zijn bereid als minderheid aan een nationale regering deel te nemen/ De Centrale Banken van Jemen/Het trieste lot van Jebel Sabr


Het Staakt-het-Vuren en de Nederlandse generaal

Op het moment van tikken een zitting van de VN-Veiligheidsraad. Die moet vanmiddag een resolutie aannemen die in woord en daad de missie van Patrick Cammaert ondersteunt: twee legers en al hun sublegertjes uit elkaar houden in Hodeidah en ruime omstreken. De voortekenen waren niet gunstig; de VS lag dwars, de Amerikanen wilden Iran met name genoemd hebben als boosaard in de resolutie, terwijl Rusland dat juist onevenwichtig vond.


Cammeart kan bijna aan de slag, tenzij de Amerikanen er alsnog een stokje voor steken wordt de resolutie om 19:00 aangenomen:  ‘UNSC resolution 2450 authorises UN Secretary-General Antonio Guterres “to establish and deploy, for an initial period of 30 days … an advance team to begin monitoring [Yemen’s Hodeidah] and to support and facilitate the immediate implementation of the Stockholm agreement.


Cammeart reist -naar verluidt morgen, hij is al in Jordanië- met twintig medewerkers af naar Hodeidah, waar hij  het staakt-het-vuren gaat monitoren, tesamen met drie afgevaardigden van elk van beide oorlogspartijen.


Overigens van bronnen ter plaatse gemengde signalen over het al of niet standhouden van het staakt-het-vuren. Dat is dinsdag om 00:00 ingegaan, met volgens bronnen slechts enkele schermutselingen, soms zelfs per ongeluk. Maar volgens een persoonlijke bron is de toestand erger dan die was voor de Ceasefire: ‘Integendeel, de oorlog is geëscaleerd en de confrontaties zijn intensiever  dan voorheen.’


Houthi’s, Zaydi’s, Saoedies en Ottomanen

Even los van de waan van deze dag moet je echt dit stuk van Robert Fisk even lezen. Hij vertelt daarin hoe de Ottomanen een eeuw geleden hun waterloo vonden in Jemen, omdat ze er maar niet in slaagden de lokale Zaidieten te onderwerpen en het van daaraf snel bergafwaarts ging met het Ottomaanse rijk. Fisk vergelijkt dat met het waterloo dat de Saoedies momenteel beleven in dezelfde streek, tegen de Houthi’s.


Opmerkelijke strofe in The Guardian, in een artikel over de Hodeidah-resolutie. De Britse BuZa-minister Jeremy Hunt zegt hierin te verwachten dat bij de volgende ronde vredesbesprekingen -tweede helft januari- de Houthi’s akkoord zullen gaan met een nationale regering waarin zij een minderheid vormen.


Lees daarna even dit stuk van een mij onbekende analist (het moet wel even door google translate). De auteur voert vier redenen aan waarom de oorlog voorlopig niet stoppen zal. Het zijn even cynische als realistische redenen die er op neerkomen dat geen van de nu heersende partijen belang heeft bij vrede.


De Banken

Voor financiële lezers heb ik dit stukje van Reuters over de zo verwarrende en verwoestende Centrale Banken van Yemen, een van de voornaamste oorzaken van de chaos, economische anarchie en desgevolg de hongersnood. Ook voor anderen goed te begrijpen en reuze interessant, al was het alleen maar de foto van een haai, die voor de oorlog 200o riyaal deed en nu 7000 kost.


Jebel Sabr!

Tot slot een minder toegankelijk verhaal over het trieste lot van Jebel Sabr, een berg die ik zelf in 1993 mocht afdalen, met open mond zo mooi.Ik zou het graag tonen, maar dat was in het analoge tijdperk, de illustraties liggen in diepe dozen verstopt.


Poging tot verbeelding: Jebel Sabr (3007 meter) torent hoog uit boven Taiz, de stad tussen Noord- en Zuid-Jemen die je qua slagveld mag vergelijken met het Syrische Aleppo.


Taiz ligt zelf op een voor Jemen bescheiden hoogte van 1400 meter, Jebel Sabr is een soort zachtgroene, verticale stad die zich daaruit opricht. De vrouwen zijn er brutaal en hullen zich er in kleurige doeken, ongeëvenaard  voor Jemen waar vrouwen zich juist verstoppen in heel veel zwart. Gaat dat zien, na de oorlog!


Week 51/2 in Jemen; Nog steeds stil in Hodeidah/De Houthi's en hun kindsoldaten/


In Hodeidah is het rustig, al beschuldigen beide groeperingen de ander van schendingen en berichtte een lokaal journalist dat de Houthi’s zich druk verschansen. Waarvoor precies is de vraag, immers worden ze geacht zch louter terug te trekken uit de stad, voor 7 januari.



In Sana’a vielen vanochtend wel bommen, waaronder een aantal op de luchthaven. De coalitie zou een lanceringsinstallatie voor drones en raketten hebben willen vernietigen, die daar staat ‘in weerwil van internationale humanitaire regels die dat verbieden’, aldus een verslaggever van Sky.


En weer een aangrijpend artikel van AP’s onvolprezen Mokhber Sahafi. Het collectief sprak diverse kindsoldaten, uit hun huis gesleurd om te fungeren als kanonnenvlees of om langdurig te wachtlopen, op 13-jarige leeftijd. Meest opmerkelijk vond ik dit citaat:


International relief agencies working on child protection programs in northern Yemen are not allowed to discuss the use of child soldiers, out of fear their agencies will be barred from delivering aid to Houthi-controlled territories, according to four aid workers who spoke on the condition of anonymity. “This is a taboo,” one said.


Lees ook  even dit stuk van AJ over Patrick Cammeart en zijn missie in Hodeidah. Die wordt ongewapend en liefst met mensen die politiemensen waren voor de oorlog. Wordt moeilijk.


Week 51/1 in Jemen; Het is nog stil in Hodeidah/'Legitimacy' weigert noordelijke paspoorten/Weinig vertrouwen dat ceasefire houdt


Vooralsnog is het stil in Hodeidah (update 15:00 nog steeds!), dat was de afgelopen dagen wel anders. Sinds het akkoord over een staakt-het-vuren vorige week donderdag schoten de Houthis met granaten en liet de coalitie veel bommen vallen, in heel Jemen, ook in Hodeidah.


Volgens een bron ter plekke houden de coalitietroepen op de grond -dus het verjaagderegeringsleger, aangevuld met Emiraatse troepen en andere legertjes- al sinds half november halt voor de poorten van Hodeidah, op verzoek van de VN. Of zij daarbij wel of niet schieten, daarover geen bericht.


Even de situatie verbeelden: verbeeld je dat in Nederland een Arabische lente heerst, waarop de oude leider wordt afgezet en allerlei verschillende bevolkingsgroepen in conclaaf gaan over het toekomstige Nederland.

Ergens stokt dat, waarna er een machtsvacuüm ontstaat waarin rebellen uit het noorden die lang zijn gemarginaliseerd -zeg de Groningers- het land overlopen, innemen en de tijdelijke regering verjagen.

Die tijdelijke regering krijgt overdadige steun van buurlanden Duitsland en Frankrijk om de Groningers te verjagen, want die zijn gelieerd aan en geinspireerd door een gezamenlijke vijand: Rusland.

Een oorlog ontbrandt. Limburg en Brabant worden rap heroverd, gestaag ook Zeeland en delen van Gelderland.

De strijd stokt rond de steile wanden van de Randstad en bij de haven van Rotterdam, ook in handen van de Groningers. De verjaagde regering omsingelt Rotterdam, er komt en gaat niets meer in en uit.

Die haven is voor de Groningers en hun onneembare Randstad  van levensbelang, want er is geen andere toegangsroute dan via Rotterdam naar de hooglanden, waar het gros van de mensen woont en nu honger lijdt, vanwege de belegering van Rotterdam.

De VN intervenieert en organiseert vredesbesprekingen in Senegal, waarop de partijen beloven zich uit Rotterdam en haven terug te trekken, zodat de Randstad weer van voedsel voorzien kan worden.

Dat is ongeveer de situatie in Jemen.

Een vergelijking die mank loopt natuurlijk, toch nog een laatste opmerking: de leiders van de Groningers zijn afstammelingen van kerkvader Luther en verre familie van de regenten die Nederland tien eeuwen regeerden, voordat ze in 1962 werden afgezet.


Local Force

Volgens de VN gisteren waren de vier dagen sinds vorige week donderdag nodig om de staakt-het-vurencommando’s te laten doorsijpelen naar alle strijders. Op de grond vechten niet twee duidelijke legers onder centrale commando’s, het zijn diverse legertjes samengesteld uit zeer diverse srijders, onder eigen commando’s.


Om 00:00 uur vannacht was het dan zover:  ophouden met schieten. De eerste twee uur nog wat schermutselingen, sindsdien is het rustig. Feitelijk komt er helemaal geen geluid uit Hodeidah. Of ze liggen er nog op een oor, het kan ook dat communicatie onmogelijk is. Hodeidah is al enige tijd afgesneden van internet, alleen mensen met sattelietschotels kunnen nog verzenden.


De lakmoesproef volgt sowieso later, als andere onderdelen van het akkoord moeten worden uitgevoerd. Een collectieve ‘local force’ moet de orde gaan handhaven in Hodeidah-stad, maar beide partijen vinden dat die local force bestaat uit hun achterban. Houthistrijders schijnen de kleermakers af te struinen op zoek naar burgerkleding, zodat ze kunnen fungeren als authentieke local force.


Voor wie is het Geld

Een ander twistpunt is de inkomstenstroom vanuit de haven, die gemanaget moet worden door de VN, onder toezicht van een gewapende macht onder leiding van de Nederlandse generaal Patrick Cammaert. Havengelden, douane- en belastinginkomsten zouden moeten vloeien naar de Centrale Bank van Yemen (CBY), die ermee eindelijk salarissen en pensioenen kan betalen.


Noordelijke ambtenaren krijgen al twee jaar geen of nauwelijks salaris, een van de redenen van het instorten van het economisch systeem. Een andere reden is de afwezigheid van een regulerende centrale bank.


De oude CBY werd in 2015 -op papier, met goedvinden van de internationale gemeenschap- verhuisd van Sana’a naar Aden, zodat de Houthie-rebellen die niet zouden kunnen ‘plunderen’. In Aden is die oude CBY er niet in geslaagd de ineenstorting van het economisch systeem te voorkomen.


Meanwhile hebben de Houthi’s een eigen CBY opgericht, waarheen zij vinden dat de Hodeidah-inkomsten moeten vloeien, terwijl de verjaagde regering vindt dat het geld naar de oude CBY moet.  De Houthi’s kunnen niet zonder die inkomsten; zij financieren hun strijd ermee, aangevuld met belastingen geheven op checkpoints elders in het land. Er zijn geruchten dat ze ook geld krijgen uit Iran en Qatar, maar daarvan geen bewijzen.


De verjaagde regering heeft wel zo’n eigen inkomstenbron: de Saoedische en Emiraatse sponsors financieren hun ambtenaren, hun soldaten en hun wapens. Een onderzoeksbureau concludeerde dat er zo ruim -ze maken de lijsten met soldaten iets langer dan werkelijk- gefinancierd en bewapend wordt dat het surplus verkocht wordt op de zwarte markt: aan de Houthi’s.


De Oorlogseconomie

Waarmee de coalitie dus de legers bewapent die het bevecht; een sterk voorbeeld van de oorlogseconomie die Jemen regeert. Er is ook oliehandel tussen de Houthi’s en de verjaagderegering; de olie die uit de velden van Marib wordt gepompt vervoeren vrachtwagens door Houthi-gebied naar de haven van Salif, in Houthihanden. De vijanden weten elkaar dus goed te vinden in de handel, nog niet in het geweldloos besturen van een land.


Belangrijk om te weten: SA en VAE zijn ook de belangrijkste financiers van de humanitaire hulp aan Jemen, voor ruim de helft. Dat is enerzijds lankmoedig, anderszijds hebben ze daarmee de hulpverleners in hun zak, zoals ze iedereen met geld kunnen kopen opdat kritiek verstomt.


Voorts is de vraag of het veiligstellen van de Hodeidahcorridor een oorlog niet onnodig prolongeert. Zolang er niemand sterft van honger is het minder nodig een einde te maken aan de gewapende strijd. Terwijl dat toch is wat de Jemenieten willen: eten alleen is onvoldoende, de oorlog moet ophouden, het leven moet zijn gewone gang weer nemen.


Lees daarom ook even deze opinie van Hind alEryani. Een citaat: Yemenis shake hands, then fight. En lees meteen ook even deze reportage over hoe de Jemenieten zelfs op zee verre van veilig zijn voor bommen en granaten.


Het polletje

Verder nog de bevestiging dat de verjaagde regering geen noordelijke paspoorten meer accepteert. Noch de oude die zij zelf uitgaf voor ze verjaagd werden, noch de nieuwe die door de Houthi’s daarna uitgaven. Mensen die willen reizen moeten nu eerst voor veel geld naar Marib reizen en daar een paspoort kopen, voordat ze weer verder kunnen reizen.


O, nog even een polletje uit Hodeidah. Een lokale journalist vroeg zijn netwerk -twitter boven, facebook onder- of het staakt-het-vuren samen met de andere Zweedse overeenkomsten ook echt -op de grond- gaan lukken. Een op de zeven respondenten denkt van wel, de andere zes van niet.




Week 50/3 in Jemen; Euforie in Zweden/Vrede in Hodeidah 'in a few days'/Toch weer zwartepieten/Eind januari verder praten


Euforie in Zweden

Vanmiddag brak kort de euforie uit rond de Jemenbesprekingen in Zweden. VN-chef António Guterres meldde dat een overeenkomst is gesloten over een staakt-het-vuren in Hodeidah, Jemens belangrijkste havenstad. Daarmee zou de levering van noodhulp via de Hodeidahcorridor hervat kunne worden.


In de Rode zee achter die haven drijft sinds mei 2015 een vloot van de Saoedische coalitie, om bevoorrading van hun vijand -het noordelijke Houthileger- te voorkomen. De coalitie laat maar spaarzaam schepen door, waardoor ook de rest van Jemen het zonder veel bevoorrading moet doen.


Sinds afgelopen juni wordt Hodeidah ook over land belegerd door troepen van dezelfde coalitie, die de laatste jaren gestaag vanuit het zuiden kwamen opgerukt. Begin november slaagde de coalitie erin de stad te omsingelen en een voor een alle toegangswegen te blokkeren.


Het Houthileger -dat begin 2015 heel Jemen innam- heeft haven en binnenstad nog wel in handen, plus een laatste toegangsweg naar hoofdstad Sana’a, tweehonderd kilometer verder het hoogland op.


Vanwege al het geweld is de voedselcorridor gestremd, waardoor ditmaal een formele hongersnood voor de deur staat. Hulporganisaties staan op het punt die te verklaren.


Dat lijkt nu afgewend. Beide legers zullen zich ‘de komende dagen’ terugtrekken uit stad en haven, en op korte termijn zelfs uit de gehele provincie. Een ‘local force’ zal de orde handhaven in de stad, de VN neemt het management van de haven op zich. ‘Assisterende lidstaten zullen technologische middelen leveren om het staakt-het- vuren te monitoren,’ aldus Guterres.


De persconferentie ging vergezeld van een symbolische handdruk door de woordvoerders. Guterres vloog direct na de persconferentie  door naar New York om de zitting van de VN-veiligheidsraad voor te bereiden  die morgen de overeenkomsten moet goedkeuren en ondersteunen.



Over de twee andere dossiers -een deëscalatievan geweld, een mijnopruimactie en algehele normalisering rond de zuidelijke stad Taiz en hervatting van luchtverkeer via de luchthaven van Sana’a- kon Guterres geen overeenkomst melden,  wel zou er voortgang zijn geboekt.


Die dossiers gaan op lager niveau de diplomatie in, om bij een nieuw rondje besprekingen eind januari weer op tafel te komen. Ook zou dan een politieke eindoplossing ter tafel komen, daarop hamerden vooral de Houthi’s. Een locatie voor de nieuwe ronde is niet genoemd.


Na het vertrek van Guterres naar New York gaven de twee delegaties ieder afzonderlijk nog een toelichtende persconferentie, waaruit bleek dat men het in hele grote lijnen misschien wel eens was, maar op details nog lang niet.


Zo zei woordvoerder Khaled al-Yamani -van de verjaagde regering- dat de coalitie pas uit Hodeidah vertrekt zodra de Houthi’s er zijn vertrokken, terwijl de Houthi’s -via tweets- erop lijken te rekenen dat eerst de salarisbetalingen aan ambtenaren in Houthigebied hervat worden.


Voorts meldt de overeenkomst dat een lokale autoriteit de orde moet gaan handhaven in de stad Hodeidah, zonder te preciseren wie daarmee bedoeld wordt. Vooralsnog vullen beide partijen daar de namen van hun lokale vertegenwoordigers in, die nu dus nog tegen elkaar vechten.


Onduidelijkheid is er verder over de ondertekening van de overeenkomsten. De Hodeidahovereenkomst meldt een periode van twee weken na ondertekening de overeenkomst, die in Zweden helemaal niet ondertekend werd. Op een vraag daarover tijdens de persconferentie kwam een onduidelijk antwoord; er zou nog geen ondertekening nodig zijn.


Ook hervatten de delegaties direct weer het zwartepieten. Beiden claimen voortdurend oplossingen te hebben aangedragen, die vervolgens door de ander zijn afgewezen. Over het geheel aan resultaten lijken de Houthi’s het meest te hebben toegegeven, volgens tegenstanders omdat het water hen militair gezien aan de lippen staat. En om tijd te kopen voor troepenversterkingen, nodig voor de volgende gevechtsronde.


Volgens voorstanders heeft het Houthi-bewind toegegeven in de hoop een volgende ronde een politieke oplossing te bereiken; een algemene oplossing van het conflict, waarin ze (een belangrijk) deel van hun huidige macht kunnen consolideren en legaliseren. Dat is ook een belangrijk argument van hun tegenstanders: met de overeenkomsten wordt een groep putschisten beloond voor hun illegale, gewelddadige daden.


De bronnen in Sana’a wachten intussen vermoeid op een hervatting van hun normale leven, zoals ze dat vroeger leefden. Vrijwel niemand gelooft nog in enige oprechtheid. ‘Iedereen haalt hier de schouders op. We hebben al zo vaak beloftes gehoord, die nooit worden nagekomen. We zijn moe, zo moe. Veel mensen hebben honger, zijn ziek. De situatie is slecht, heel erg slecht.’ aldus Zaid, die nog maar weinig geestdrift over de overeenkomsten merkte in de stad.


‘We willen een oplossing, een eindoplossing,’ zegt ook Mohammad, die denkt dat de Houthi’s wat betreft Hodeidah hebben toegegeven omdat ze toch al op het punt stonden de stad te verliezen. ‘Wapens zijn in dit conflict het grootste probleem, van al die wapens meten we af. We willen een burgerregering, gekozen na vrije verkiezingen. Al die oude, archaische groepen die elkaar nu bevechten moeten terug naar hun oude stek.’

Week 50/2 in Jemen; De gevangenenruil en de Jemenitische kus/Het korte leven van een bom/De Amerikanen zetten een stapje, misschien

Vandaag heb ik weinig tijd om dit weblog netjes en uitvoerig bij te houden. Voorlopig alleen wat links. Zoals deze link naar details over de gevangenenruil.


En deze link naar waar Hisham Omeisy nog eens uitlegt wat je doorstaan moet als je opgepakt wordt, en weer vrijgelaten.


Deze link naar een melding van verse ontvoeringen en deze link naar een nuancering over de blijde, vredelievende gezichten bij het handenschudden, ja zelfs kussen, van erstwhile vijanden.


Voorts kun je dit verhaal over de hulpkonvooien even lezen. Maar als je een kwartiertje hebt lees je beter dit intrigerende verhaal van de journalist die de bom volgde, van zijn geboorte in de VS tot zijn dood ergens bij even onschuldigde als verbaasde mensen in Jemen. Plus de bom die even later viel op de menigte die kwam kijken en helpen.


Wees er van verzekerd dat ondanks Zweedse vredesbesprekingen de bommen gewoon blijven vallen, maar dat vanavond de VS misschien weer een klein stapje zet naar het beeindigen van de bommencampagne. Hierover vast dit citaat: ‘A resolution backed by the Senate Republican leadership would condemn Crown Prince Mohammed bin Salman for the Khashoggi murder, while a bill before the foreign relations committee would cut arms sales.’ 


Tot slot een brief die de verjaagde regering zend aan de Amerikanen, om hen te bewegen vooral wel de coalitie te blijven steunen, ‘anders zou Jemen allang een failed state zijn.’

Week 50/1 in Jemen; Hoe rijk te worden van oorlog/Gevangenenruil in eindfase/Griffiths blijft optimistisch/

We openen met het weerbericht. Omdat dat voorspelt dat het -net als in Zweden- koud wordt in Jemen, met sneeuw en vorst. Dat de lezer weet dat -je zou het niet geloven- Jemen geen zandbak is, maar een machtig mooi land met steile bergen, superbe architectuur en bijzonder aardige mensen.



De Gevangenenruil krijgt gestalte

Het vordert gestaag met de gevangenenruil, maar rond is het nog niet. De gevangenenruil is het voornaamste ingredient van Griffiths confidencebuildingsoperatie  in Zweden, omdat de kans op falen gering is en de interactie tussen de strijdende partijen -en daarmee een soort van dooi- groot.


De klacht van de Houthi’s was eerst dat de verjaagde regering geen namen aanleverde, maar vanochtend kwam de verjaagde regering met een lijstje met daarop de namen van 279 activisten die ook onder de ruil zouden moeten vallen.


De activisten zouden zijn ontvoerd/gemarteld/gevangengezet door de Houthi’s. Een grap die de ronde doet is dat het moeilijk is lijstjes aan te leveren omdat het telkens geupdatet moet worden met namen van mensen die afgelopen uren zijn opgepakt.


Dat het ook in de ‘bevrijde gebieden’ van Jemen niet pluis is lezen we in dit interview met een fixer turned journalist. En in deze tweet van moeders uit Mukalla.


Breaking: zonet (14:10) bericht dat de gevangenenruil binnen 48 uur zou kunnen beginnen (en binnen 40 dagen voltrokken), zowel via de luchthavens van hoofdstad Sana’a als die van Seyun (Hadramawt, Oost-Jemen). Laatste bericht is dat het grofweg zou gaan om 7500 krijgsgevangen Houthistrijders in coalitiecellen tegen 8500 strijders en activisten in Houthicellen.


Rijk worden van Oorlog

Op deze verder zo rustige dag even aandacht voor de jongste uitgave van Sana’a center for Strategic Studies, een Jemenitisch denktank gefinancierd door (oa) Nederland, met vestigingen in zowel Houthi als regeringsgebied, alsmede daarbuiten.


In deze uitgave gaan de analisten in op de jojoënde koers van de Jemenitsiche riyaal, de verschuivingen op de verschillende slagvelden en op de rol van de VN. Meest prominent is de beschrijving van de groep mensen -aan beide kanten van het conflict, tot in verre buitenlanden aan toe-  die rijk wordt van dezelfde oorlog die heel veel anderen doet lijden en sterven. Een citaat:


‘At the heart of this particular money-making scheme are senior Yemeni anti-Houthi military commanders on the Saudi or Emirati payroll. After vastly inflating the number of soldiers in their ranks to receive excess salaries and armaments from their patrons, they then sell their weapons surplus across the frontlines to the same Houthi forces they are meant to be fighting.’ Lees hier meer over hoe oorlogscorruptie werkt.


Niets is hoe het lijkt. In dezelfde novemberuitgave van het door NL gefinancierde SCSS lezen we hoe voedsel- en geldhandelaren profiteren van de oorlog. Bottomline is dat niet iedereen belang heeft bij vrede.


Griffiths blijft positief

Nog even samenvattend terugkomen op de persconferentie gistermiddag van hoofdonderhandelaar Griffiths: Dank aan Zweden, we hebben hard gewerkt, we zijn er nog niet, maar de sfeer is goed en we houden hoop.


Wel vermeldenswaard was:



  • de nadruk op een groep van zes Jemenitische vrouwen waar Griffiths graag zijn oren te luisteren legt. ‘Scouts i call them.’ 

  • dat er flink wordt gesocialiseerd en gemingled en dat vijanden hartverwarmende gesprekken houden tussen de onderhandelingen door, over gemeenschappelijke vrienden en plaatsen,  ‘which i will not leak.  i’ m here simply to give them the opportunity to talk to eachother‘.

  • dat Griffiths belooft transparant te zijn over wat er wel en niet afgesproken wordt. ‘it is important that the any deal will be published so people in yemen and elsewhere know what was dealt with’ 

  • dat voortgang op alle onderwerpen erg ambitieus zou zijn. ‘it is easier to make progress on Taiz then on Hodeidah. Hodeidah is another very difficult one, it is now the point where we either can or cannot (secure the humanitarian corridor).

  • dat het geen geheim is dat de (verjaagde) regering van Jemen gesteund wordt door Saoedie Arabie, maar dat oplossingen komen van jemenieten en van niemand anders.

  • dat Griffiths moe is maar ‘we are enjoying ourselves up there. hope is the currency of the mediator.’

Week 49/6 in Jemen; Eindelijk face to face/ ICRC declares hongersnood in Jemen/Houthi's geeft hier en daar toe/VS blijft achter de coalitie staan


Face to Face

Zondag zaten de delegaties voor het eerst fysiek tegenover elkaar. Tot gisteren overlegden ze via mediators, die de kamers in- en uitliepen waar de diverse onderwerpen ter tafel komen. Tussendoor zijn er consultaties met buitenstaanders, zoals de groep van 23 ambassadeurs die ook aanwezig is. En treft iedereen elkaar informeel in de eetzaal, en ik neem aan: in de gangen.


Overigens schijnt in Zweden nog tot vrijdag doorgewerkt te worden aan confidence building; vertrouwen dus, die het gevolg zou zijn van de overeenstemming over de gevangenenruil. Het gevoel zou dermate zijn dat afspraken gemaakt kunnen over een volgende bijeenkomst, in januari, elders in de wereld, waarbij met name  Koeweit en Oman genoemd worden.


In de diverse artikelen en commentaren van buitenstaanders nog maar weinig bewijs van vertrouwen. Het is nog steeds hetzelfde gescheld, haatzaaijerij en pejoratieve jargon over elkaar.  In het kort komt het erop neer dat de ene partij bestaat uit verraders en huurlingen, de andere uit holbewoners. Ook de delegatieleden zelf worstelen met persoonlijk wantrouwen, lees bijvoorbeeld even dit stuk over (regerings)delegatieleider Khaled al-Yamani.


Sana’a airport

De feitelijke oogst van zondag: eigenlijk alleen het verdere uitwerken van die gevangenenruil, waarvan de contouren al voor Zweden getekend waren. Over heikelder onderwerpen als een neutraal Hodeidah, de heropening luchthaven Sana’a en de opheffing van het beleg van Taiz werd weinig voortgang gemeld, ten opzichte van de zaterdagse standpunten.


Het voorstel van de verjaagde regering was meer vliegtuigen toe te laten tot de luchthaven van Sana’a. Maar die vliegtuigen zouden wel eerst voor controle moeten landen in Aden of Seyun, dat zijn Jemenitische steden in handen van de coalitie. (De spaarzame vliegtuigen die de afgelopen drieenhalf jaar landden in Sana’a moesten eerst landen in Saoedie Arabie (dat het luchtruim beheerst), voor controle.)


Daarop lieten de Houthi’s weten Aden en Seyun niet als controlestations voor inkomende vliegtuigen te accepteren, wel Amman, of een andere luchthaven in neutraal Jordanië, dat niet in de coalitie zit. Waarop de verjaagde regering liet weten dat ze Aden zien als primaire luchthaven van toekomstige Jemen. Update maandag: Ook Cairo als mogelijke controleluchthaven wordt door de coalitie afgewezen.


Hodeidah

Over Hodeidah geen nieuws over toenadering, integendeel. De coalitie eist dat de Houthi’s zich terugtrekken en dat de verjaagde regering de haven in handen krijgt, met eventueel een neutrale supervisor-dat zou de VN moeten zijn. De Houthi’s zeggen niet tot een terugtrekking onder die voorwaarden bereid te zijn: ‘We zijn niet naar Zweden gekomen voor een overgave, maar voor vredesbesprekingen.’


Breaking: Om 17:00 uur een persconferentie van Griffiths over Hodeidah. Ik zit gekluisterd.  Je kunt hier terugkijken.


Al Jazeera meldt dat de verjaagde regering vasthoudt aan het standpunt dat de Houthi’s moeten vertrekken en zij het management van de haven in handen krijgen.


Nog meer breaking: twee hoogste interessante kopieen (je vraagt je af waarom die uitlekken, vooral dat geel) van de documenten over Hodeidah die voorliggen in Zweden. In het voorstel trekken beide legers zich terug tot relatief ver voor hun huidige postities; eerst de Houthi’s uit de haven, daags erna de coalitie tot voor Sana’a highway, waardoor een fysieke corridor ontstaat waarover  humanitaire hulp Jemen kan bereiken.


De VN neemt het bestuur van de haven over, legers moeten tot op 500 meter van de corridor wegblijven, het luchtruim erboven mag niet worden betreed.



Overigens meldt Griffiths op de persconferentie dat boven- en onderstaande documenten niet meer op tafel liggen: ‘About the documents that were so unfortunately leaked today, they were merely drafts, as there are so many drafts circulating.’



Taiz

Over onderwerp 4- het beleg van Taiz-  geen nieuws. Taiz ligt al sinds 2005 precies op de belangrijkste frontlijn en is inmiddels kapotgeschoten als Aleppo. Taiz wordt belegerd door de Houthi’s, maar geldt grotendeels als ‘bevrijd gebied’. Sinds de bevrijding zijn het echter vooral salafistische groepen die in Taiz de dienst uitmaken, wat opnieuw de verdeeldheid in de coalitie aantoont en hun onderhandelinsgpositie niet ten goede komt.


Voor een helikopterview over Jemen en de oorlog lees even deze analyse van Peter Salisbury, Jemen-deskundige en adviseur van CrisisGroup- die een adviserende rol speelt bij de Zweedse onderhandelingen. Een citaat: ‘Moreover, the main milling facility east of Hodeida is held by UAE-backed forces who have not permitted the UN to enter it, preventing the processing of grain.’


ICRC -het overkoepelende Rode Kruis/ Rode Halve maan – liet een verklaring uitgaan dat de hongersnood formeel is uitgebroken. Het gaat vooralsnog om een kwart miljoen mensen. Nog eens twee miljoen kinderen -met name in Houthi gebied- zijn  volgens ICRC ‘ondervoed’.


Een bron in Sana’a stuurde me een hoopvol plaatje, maar liet desgevraagd weten dat de stemming in Sana’a beneden peil is. ‘Minder dan 50% kans,’is zijn korte antwoord op de vraag of er inderdaad hoop is dat de onderhandelingen positief uitpakken.


Nog wat losse berichten: De Amerikaanse senaat wil anders maar de  Amerikaanse onderminister beloofde in de antihouthi coalitie te blijven, want alles is beter dan Iran.


Er wordt kennelijk ook onderhandeld over het stoffelijk overschot van gewezen president Ali Abdallah Saleh.


Jemendeskundige -vooral tribaal deskundig- Nadwa Dawsari betoogt in een serie tweets dat de claim dat de veiligheid in Houthi-gebied zoveel beter is berust op verkeerde analyses.


Luister hier even – of eigenlijk ruim een uur- naar een podcast van/over ISA Blumi, die een boek schreef over het vooropgezette plan Jemen weg te vagen. Het is een onder anti-imperialisten populair narratief.


In reactie op de martelverhalen waarmee twitter vrijdag en zaterdag ondersneeuwde beloofde Mohammed al Houthi  een onderzoek. En kregen we ook beelden van Emiraatse martelingen te zien.


In Aden kwamen troepenversterkingen vanuit Saoedie Arabie aan. En in Ghaydah -de hoofdstad van de oostelijke provincie Al Mahra- bouwt Saoedie Arabie een elektriciteitscentrale.

Week 49/5 in Jemen; Hard nieuws/Al Houthi is niet te vertrouwen, nooit niet/Hirak demonstreert en Iran is ook afwezig


Hard nieuws

Het hardste nieuws kwam zonet binnen via een persco van de Houthi’s, in het Arabisch, dat ik helaas te weinig beheers om betrouwbaar te kunnen verslaan. Komt later. Je kunt wel vast kijken hoe dik de jassen zijn die de Houthi’s dragen, daar in Zweden.


Tussendoor even een positief citaat van de Zweedse onderhandelaar Somneby: ‘It was a success to bring warring parties to Sweden, have them sit face to face & later queuing for the buffet lunch.’ Waaruit we mogen concluderen dat de delegaties met elkaar spreken en niet alleen via een tussen afgezonderde ruimtes shuttle-ende diplomaat. Hoewel?


Verder niet al te veel schokkend nieuws vanuit Zweden. Er zou voortgang zijn in de details aangaande de gevangenenruil tussen Houthi’s en coalitie, maar nog geen algehele overeenstemming.


Over dat onderwerp snel even een link naar een thread van Rasha Jarhum, over dat vrijgelaten kindsoldaten niet opnieuw gerecruteerd moeten kunnen worden en dat journalisten antihaatles moeten krijgen. Ook boeiend is thread van dezelfde Jarhum over de diverse ceasefires.


De geblokkeerde luchthaven van Sana’a

Er is nog geen overeenstemming over de heropening van luchthaven Sana’a. Eigenlijk is die luchthaven niet dicht, maar onbereikbaar, omdat Saoedie-Arabië het luchtruim boven Jemen bestiert. De Saoedies laten spaarzaam VN-vliegtuigen landen, maar alleen als die eerst in een militaire luchthaven in het zuiden van Saoedie Arabie geinspecteerd zijn.


Het voorstel van de coalitie was nu dat er ook andere vliegtuigen in Sana’a zouden mogen landen, maar alleen na inspecties in Aden of Seyun (de luchthaven van de Hadramawt, Oost-Jemen, de beide luchthavens zijn in coalitiehanden).


Dat voorstel is door de Houthi’s verworpen, zij willen een volwaardige, autonome internationale luchthaven zijn, waarschijnlijk omdat ze een volwaardig land willen zijn.


Maar dat is weer niet acceptabel voor de coalitie, waarschijnlijk uit angst voor hordes Hezbollastrijders en Iraniers, alsmede vers wapentuig voor de Houthi’s.


Het derde doel van de besprekingen is de overdracht van de haven van Hodeidah aan een VN-bestuur, daarover ook nog geen overeenstemming.  De Houthi’s zeggen er wel toe bereid te zijn, maar onder voorwaarde dat er eerst een ‘nationale regering’ wordt gevormd, die ook de haven gaat managen, samen met de VN.


De verjaagde regering reageerde direct door te waarschuwen dat ze de Slag om Hoedeidah zullen intensiveren als er geen overeenstemming komt.


Overigens stelden de Houthi’s voor sowieso op korte termijn verkiezingen te houden. Interessant. Hoe en wat preceis met die verkiezingen stond er niet bij, maar logisch is het wel; de Houthi’s doen alles om los te raken van resolutie 2216, waarin de verjaagde regering het bestuur terugkrijgt en zijzelf nergens geen rol meer spelen. Maar vooralsnog rules 2216.


Tegen de Houthi’s

De Houthi’s krijgen er sowieso flink van langs in de social media de laatste dagen. De Egyptische journaliste (voor AP) Maggie Michael somt een flink aantal horrorverhalen op van ontvoerde, verdwenen en gemartelde Jemenieten, meerendeels =maar niet exclusief- onder Houthi-bewind. Zo ook ervaringsdeskundige Hisham Omeisy, die Sana’a wist te ontvluchten en in Zweden aanwezig is om Jemen vooruit te helpen.


De felle antihouthi activiste Alasrar schrijft waarschuwt dat de Houthi’s uiteindelijk niet -nooit niet- te vertrouwen zijn, want louter uit op terreinwinst -ook al zeggen ze wat anders en met alle mogelijke middelen. ‘In their desire to maintain a peace process, the UN and the international community have allowed the Houthis to undercut the chances for a negotiated peace.’


Tot slot van dit anti-Houthiblokje nog de vermelding van dokter Abdul Kader al Guneid uit Taiz, die al aan het begin van de oorlog werd opgepakt en gemarteld, maar later weer vrijgelaten. Al Guneid voert nu vanuit Canada een verbeten twitterstrijd tegen de Houthi’s. O, en luister ook nog even naar Hollands eigen Jemenexpert Marina de Regt, te gast bij Bureau Buitenland.


De afwezigen

Treurig bericht uit Aden over de verdwijning van de krant. Akhbar al Yawm (Nieuws van de dag), waarvan begin dit jaar de drukpersen al vernield werden, waarschijnlijk door zuidelijke separatisten. Akhbar al Yawm -gelieerd aan de verjaagde regering- verhuisde in 2015 naar Aden, toen de Houthi’s in Sana’a aan het bewind kwamen.


In Stockholm is gelukkig veel Jemenitische pers, aldus Nederlands ambassadeur voor Jemen, Irma van Dueren, die er ook is en zelf ook de Jemenitische pers te woord stond en ook de Emiraatse pers. Nederlandse pers zelf is afwezig, trouwens, vooralsnog. Te onbelangrijk, Jemen.


Klachten waren er aanvankelijk wel degelijk over het grote aantal persvertegenwoordigers dat de Houthi’s tegen de afspraken in meenam uit Sana’a. ‘Houthis are making up the rules as they go, they allways do.’ Anderszijds begrijpelijk, als je weet dat de Saoedies niemand Jemen uitlaten die hen niet zint, waardoor de Houthi’s zonder pers zouden zitten.


In de groep ambassadeurs zijn ook de Emiraatse en Saoedische diplomaten aanwezig, maar afwezig is Iran, lezen we in Al Monitor. ‘Iran is asked to be a constructive actor. When it offers to be one, sit at the table and talk it gets barred from attending. These signals/moves will have lasting effects,’ zegt Adnan Tadatabai.


Vanochtend veel protest van zuidelijke Jemenieten in hun hoofdstad Aden omdat hun leiders niet (mogen) deelnemen aan de besprekingen in Zweden. Er was ook de cynische oproep van zuidelijk leider Huda al Attas aan haar volgers: zullen we ook geweld gaan gebruiken, zodat we net als de Houthi’s nu straks ook aan de onderhandelingstafel mogen komen zitten.


De Southern Transitional Council -daarin heeft een deel van de separatisten zich verenigd waarschuwde dat elke overeenstemming zonder hen  een historische fout zou zijn. Er zijn overigens wel zogenaamde side events, zoals hier eentje over womenpeaceandsceurity in Stockholm


In ander nieuws: elders in Jemen bedankte de gouverneur van Hadramawt in Mukalla de Saoediers voor hun financiele hulp, waarmee een nieuwe elektravoorziening geregeld is.

Week 49/4 in Jemen; Iedereen is er/Het kan beginnen/Verwachtingen laaggespannen

Gisteravond laat landde het toestel van de verjaagde regering, vanochtend zijn de beraadslagingen begonnen. Vanuit de hogedrukpan nabij Stockholm  kwam zonet deze persconferentie, met vooral veel behoedzaamheid.


Het is alle deelnemers -en zelfs luisterende journalisten- op het hart gedrukt: wees spaarzaam en voorzichtig, anders breekt het weer! Van de Jemenitische Reuters-correspondent begrijpen we echter al wel dat de ochtend begon met onenigheid over het aantal deelnemers in de verschillende delegaties. Maar we zagen op de persco wel alle Jemenieten samen in een gemeenschappelijke ruimte.



Oppermediator Martin Griffiths verscheen vooraf met een bericht aan de buitenwereld in de New York Times; eerste doel is -schrijft Griffiths- de beëindiging van de vijandelijkheden, echte vrede wordt naar een later stadium doorgeschoven.  Wel noemt Griffiths nog de NDC als geslaagd voorbeeld van hoe het vredesproces uiteindelijk zou moeten verlopen.


NDC is de afkorting van de National Dialogue Conference, waarin heel veel Jemenieten tussen 2012 en 2014 uitgebreid beraadslaagden over de architectuur van het toekomstige Jemen. De NDC eindigde aanvankelijk in euforie, maar later ook met twee even wrokkige als belangrijke partijen: de zuidelijke separatisten en de Houthi’s; waarna het land zich in een oorlog stortte.


Ander probleem is dat de NDC zich afspeelde onder auspiciën van de GCC – dat is de EU van de Golfstaten-  en dat de GCC daarna hun hand in Jemen overspeelden door heel veel olie op het oorlogsvuur te gooien.


Uit een tweet van Nederlands ambassadeur voor Jemen Irma van Dueren blijkt -zoals verwacht gezien de historische relatie- ook Nederland zitting te hebben in de groep van 23 toehorende ambassadeurs. Verder -nogmaals- louter stilte en bemoedigende woorden, zelfs van ongeduldige analisten.


Nog wel even de link naar een discussie tussen drie van hen: Afrah Nasser, Elisabeth Kendall en Husain Al Bukhaiti. De laatste hamert erin op twee dingen: de hervatting van salarisbetaling en het sparen van Hodeidah als levensader. Nasser noemt de hete aardappel: resolutie 2216, in de zin van gepasseerd station, ‘it is out of date and not expressing the reality on the ground.’


Kendall vindt een staakt-het-vuren de hoogste prioriteit, waarna de focus kan naar economisch herstel, zodat Jemen weer voor zichzelf kan gaan zorgen. Illustratief voor de staat van de economie is de koers van de riyaal, die de laatste dagen als een jojo heen weer fluctueert.


Laten we niet vergeten dat de oorlog aan de verschillende fronten in Jemen intussen gewoon doorwoedt. In dat opzicht niet onbelangrijk is de Amerikaanse senaat, die een resolutie voorbereidt als een straf voor MBS en Saoedie Arabie.


Tot slot nog even de onvermijdelijke collecte, je kunt m scannen of erop klikken. Het gaat om een enkele euro, daarmee kun je je waardering tonen. En om me te motiveren door te gaan met dit best belangrijke werk. Is de lnik verlopen of wil je gewoon meer geven kun je altijd hier terecht


Week 49/3 in Jemen; Houthi's geland, 'legitimate' nog niet vertrokken/Tweede succes ook al binnen/En toch overheerst scepsis


Houthi’s en Griffiths geland op Arlanda

VN-onderhandelaar Martin Griffiths, de Koeweitse diplomaat en de delegatie van de Houthi’s zijn gisteravond laat veilig geland op Arlanda en ontvangen door de BuZa van Zweden, meldt Nyheter. Ze gaan nu de hogedrukpan in van Johannesberg Castle, Uppsala, een uurtje rijden noordelijk van Stockholm.



In de hogedrukpan zullen de delegaties volgens crisisgroup niet aan een en dezelfde tafel zitten, maar in afzonderlijke ruimtes waartussen Griffiths en zijn mensen heen en weer pendelen. Erratum7/5: de delegaties zitten inmiddels wel degelijk facetoface aan een en dezelfde tafel.


Maar vooralsnog is alleen de Huthi-delegatie geland. Zelfs nog geen nieuws uit Ryadh over een vertrek van de delegatie namens de verjaagde regering in ballingschap. Wel veel nieuws gisteravond laat over de woede van Amerikaanse senatoren ten aanzien van Mohammed bin Salman, de Saoedische kroonprins van wie de verjaagde regering de voornaamste protegees zijn. Het maakt hun toch al zwakke positie er niet sterker op.


Khaled bin Salman -Saoedisch ambassadeur in Washington, broer van de kroonprins en wellicht de nieuwe kroonprins- mag nog wel zeggen dat de consultaties in Zweden er zijn dankzij de militaire druk die de coalitie de Houthi’s al drieënhalf jaar oplegt. En dat resolutie 2216 -de hete aardappel die ergens tijdens de besprekingen op tafel moet komen- daarbij nog altijd het onverkorte eindpunt uitgangspunt is.


Overigens staat in hetzelfde stuk geschreven dat de regering in ballingschap inmiddels ook gearriveerd zou zijn in Stockholm, daarvan nog geen bevestiging. UPDATE 15:40 nog steeds geen bevestiging.


Voor de Arabisch sprekenden onder de lezers nog even deze link naar de vlog van Michael Aron, die namens de UK zitting heeft in de Zweedse hogedrukpan en heeft beloofd dagelijks daarover te vloggen. In zijn eerste vlog onthuld Aron alvast dat er welgeteld 23 ambassadeurs naar Stockholm zijn gereisd om daar vanaf de zijlijn de besprekingen te ‘observeren’. De vlog wordt op een later moment ondertiteld, dus ook geschikt voor mensen de Engels spreken.


Tweede succes : loon voor de noordelijke ambtenaren

De Zweedse onderhandelingen hebben al een tweede succes opgeleverd. Eerder nieuws over een gevangenruil -zie gisteren-  werd gisteravond vergezeld van nieuws over het hervatten van betaling van salarissen aan noordelijke ambtenaren en gepensioneerden. Dat zit zo: De verjaagde regering Hadi verhuisde september 2016 (op papier) de centrale bank van Sana’a naar Aden, om de Houthi-rebellen het gezag over de bank te ontnemen.


Daarmee werd echter ook een belangrijke steunpilaar onder het staatsbestel weggenomen, waardoor de toch al zwakke economie ineenstortte. Tegelijk werd ook de betaling van pensioenen en ambtenarensalarissen naar de noordelijke gebieden gestaakt. Mensen konden nog even voort met spaargeld, maar langzaam betradt honger het dagelijkse leven, daarover hoor je al genoeg. Luister en kijk even hoe Houthi-aanhanger Hassan al Haifi over deze belangrijke doorbraak vertelt.


The betrayal of Ali Abdallah Saleh

Wereldwijd veel hoop op een voorzichtige vrede en vreugde over de reeds bereikte resultaten, maar onder de Jemenieten zelf en Yemen-watchers heerst nog veel scepsis. Vanwege de afwezigheid van veel belangrijke partijen in Zweden; terwijl zij die aan tafel zitten weinig tot niets te winnen hebben bij vrede.


Voor een inkijkje in de Jemenitische kluwen nog even het volgende: gisteren was het precies een jaar geleden dat Ali Abdallah Saleh werd geliquideerd. Ofschoon de noordelijke machthebbers het niet toelieten werd Saleh hier en daar toch herdacht. Over Saleh’s betekenis voor Jemen bestaan evenveel verhalen als meningen. Lees daarom ook even deze analyse in TRT-international, over hoe de Saoedies de vader van Jemen verraadden.


Later meer….


Beluister ook de visie van jurist/arabist Laila Al Zwaini (gisteravond) en  van arabist/antropoloog Marina de Regt (vanochtend) op de nationale radio


Week 49/2 in Jemen; Houthi's vertrokken/Eerste succes al binnen/De onderhandelingen zullen mislukken


Al twee vliegtuigen vertrokken

Gisteren vertrok alsnog de ziekenhuisvlucht met gewonde Houthistrijders naar Oman. We zagen beelden van mannen in rolstoelen en op ziekenhuisbedden. De ziekenhuisvlucht stelden de Houthi’s als voorwaarde voor deelname aan de Zweedse vredesondehandelingen, net zoals ze dat afgelopen zomer deden, als voorwaarde voor deelname aan een gelijksoortige conferentie afgelopen september, in Geneve.


Dat ging toen niet door, waarna de Houthi’s weigerden te komen. Aanvankelijk leek de coalitie ook ditmaal een stukje voor de ziekenhuisvlucht te steken, omdat zich Iraniers en Hezbollahs onder de gewonden zouden (kunnen) schuilhouden.


Maar uiteindelijk  vertrok gistermiddag een Ethiopisch toestel met de vijftig gewonden naar Muscat, Oman. De Ethiopische inbreng was opmerkelijk, net zoals de vredesboodschap die de Ethiopische president gelijktijdig aan zijn Jemenitische collega’s stuurde.


Vanochtend is ook de Houthi-delegatie vertrokken, althans dat bericht een Engelstalig Houthikanaal.  Aan boord acht (mannelijke) onderhandelaars namens Ansar Allah -de officiële naam van de Houthi’s-, VN-onderhandelaar Martin Griffiths en ook een Koeweitse diplomaat. Niet iedereen ziet deze delegatie voor vol aan.


Die boodschap was wat prematuur, volgens een andere bron is het vliegtuig -we schrijven nu 14:00 uur- met de Houthi’s nog niet opgestegen. Dat kan ook te maken hebben met een nachtelijk bommencampagne van de Saoedische luchtmacht boven Sana’a,  want de oorlog gaat ondertussen gewoon door. Een derde bron meldt al wel de aankomst van het Koeweitse vliegtuig dat de Houthi’s naar Zweden moet vliegen en een persconferentie dat het vertrek van de Houthi’s moet inluiden.


Daarom ook nog geen bevestiging dat de delegatie namens de regering in ballingschap al uit Ryadh is vertrokken, het wachten is op een veilig vertrek en landing van de Houthi’s in Zweden. Al wel bekend is de samenstelling van de verjaagde-regeringsdelegatie, een gezelschap van elf mannen en één vrouw.


Hoopgevend: een gevangenenruil

In de aanloop naar de onderhandelingen kan de VN alvast een succes melden: de coalitie en de Houthi’s hebben een akkoord bereikt over de uitruil van een groot aantal (krijgs)gevangenen. De delegaties in Stockholm moeten de deal verder uitwerken, onder leiding van Peter Somneby, de Zweedse diplomaat die een belangrijke motor van de besprekingen lijkt te zijn.


Andere onderwerpen die in Stockholm ter sprake zouden komen zijn diverse staakt-het-vurens (aan diverse fronten), de overgave van de haven van Hodeidah aan de VN, de heropening van Sana’a airport, de hervatting van betaling van ambtenarensalarissen van ambtenaren in Houthi-gebied en de algehele renovatie van Jemens centrale bank. Kortom: iets van een economisch systeem moet weer gaan draaien, in het Noorden.


Al Jazeera citeert na dit rijtje een expert: “The situation in Yemen is so complicated that they are going to schedule several rounds of talks after this initial meeting, that could take months or years to even begin addressing some these issues.” Lees in dit verband ook even dit verhaal in de Washington Post (over Zuid-Jemen): Yemen is Broken


The ‘legitimate’

Het rijtje gespreksonderwerpen zal vermoedelijk stevig slikken zijn voor de regering in ballingschap, die zelf angstvallig blijft vasthouden aan uitgangspunten zoals verwoord in UN-resolutie 2216 uit april 2015, daags voor de eerste Saoedische bommen vielen.  Daarin dienen de Houthi’s zich volledig terug te trekken, alles in te leveren en over te dragen aan de legitieme regering van Jemen.


Het is nu wisdom with hindsight en het was destijds een logische tekst, maar dat die resolutie louter ellende veroorzaakte, daar waarschuwde de Russische vertegenwoordiger bij de Veiligheidsraad al in 2014 voorExplaining his delegation’s decision to abstain, the representative of the Russian Federation said the text refused to call on all sides to halt fire and lacked clarity on a humanitarian pause. There were inappropriate references to sanctions, he added, stating that resolution must not result in an escalation of the crisis.


Die escalatie, het is wel gebeurd en hoe resolutie 2216 te herschrijven zonder gezichtsverlies bij niemand, dat is de opgave voor Griffiths en Somneby. In het kader van de Legitimiteit van de verjaagde regering van Jemen, lees ook even deze analyse waarin Al Jazeera de Canadees-Jementische Shireen Al-Adeimi laat zeggen dat ‘the people see Hadi as a traitor, someone who has completely failed them – a Saudi puppet. 


Anderszijds is daar Khaled Bin Salman -de broer van de Saoedische kroonprins MBS- die aan de vooravond van de besprekingen nog even zegt -doelend op de Houthi’s- dat Saoedie Arabie geen enkele vorm van Hezbollah tolereert op het Arabisch schiereiland. En ik citeer Salih al Sayadi -een voormalig minister van Jemen- ook hij voorspelt het falen van de Zweedse besprekingen.


En -voorlopig tenslotte- nog de link naar enkele wijze woorden van Husein Lakour Bin Idan, een professor politicologie te Aden. Hij verwijst naar de lange periode waarin Ali Abdallah Saleh -met ieders goedvinden- de fundamenten legde voor de huidige chaos: What we are living today is what Afash planted yesterday


Nog een addendum: vertrek van de Houthidelegatie is bevestigd. Nu wachten op de delegatie van de regering in ballingschap.


Overigens kwam de IOM net met de jongste migratiecijfers met betrekking tot Jemen. Precies 107.216 Jemenieten staken afgelopen jaar de Middellandse zee over naar Europa. Errata 2 jan 2109: Dat was niet goed  begrepen, excuses. Het gaat om het aantal mirganten in totaal naar Europa, dus niet betreffende Jemenieten.


Dat aantal bedoelde het IOM om perspectief te geven aan het aantal migranten dat de Roze zee overstak, van Afrika naar Jemen (en beyond natuurlijk, daar is het geld te verdienen): 150.000. Kortom ontvangt Jemen anderhalf zoveel mirgranten als Europa.


Tot slot nog even de onvermijdelijke collecte, je kunt m scannen of erop klikken. Het gaat om een enkele euro, daarmee kun je je waardering tonen. En om me te motiveren door te gaan met dit best belangrijke werk. Is de lnik verlopen of wil je gewoon meer geven kun je altijd hier terecht


Week 49/1 in Jemen; Morgen zullen ze afreizen, maar of de in Jemen strijdende partijen echt naar Zweden vliegen is nog de vraag/ Een jaar na Salehs dood/liquidatie duikt Qatar op als dader


De stroom smoesjes om niet naar Zweden te hoeven komen om te onderhandelen over vrede, die stroom groeit. Volgens de verjaagde regering werpen de Houthi’s een barriëre op door behalve een vrijgeleide voor henzelf ineens ook een vrijgeleide komt voor vijftig gewonde militairen te eisen. Maar dat zou slechts een poging zijn om diverse Iraanse agenten en Hezbollahstrijders het land uit te smokkelen.


De Houthi’s op hun beurt beschuldigen de verjaagde regering van Jemen van obstructie door vast te houden aan hun terugkeer aan de macht, als de enig mogelijke legitieme bestuurder van Jemen, zoals in 2014 afgekondigd foor de VN-veiligheidsraad. Juist het loslaten -of vasthouden- aan deze uitgangspunten is de hete aardappel die elke partij in elk Jemenitisch vredesproces zal moeten slikken.


Op AdenalGhad lezen we details over de onderhandelingen, die consultaties heten, nog geen vredesonderhandelingen zijn en in absolute beslotenheid zullen plaatsvinden. Locatie zou het Johannesberg Castle zijn, een uurtje buiten Stockholm. De consultaties kunnen wel een volle week duren.


Koeweits vliegtuig

Het probleem van de vijftig gewonden zou inmiddels zijn opgelost, die worden naar Muscat, Oman gebracht. Als dat is gebeurd stapt de Houthi-delegatie op een Koeweits vliegtuig, dat ongehinderd door mag vliegen naar Zweden. Pas als de Houthi’s in Zweden zijn uitgestapt, stapt de delegatie van de verjaagde regering in het vliegtuig, vanuit hun ballingsoord Ryadh, Saoedie-Arabie.


Een partij die in Zweden niet -of in elk geval niet in de eerste ring- is vertegenwoordigd is de partij der Zuidelijke Separatisten: Hirak. In dat verband lezen we op AdenAl Gad alvast een pleidooi voor de terugkeer van een socialistisch regime in Aden en het gehele Zuiden, zoals dat tussen 1968 en 1990 het zuiden bestierde.


Parallel aan de consultaties lijken leden van de Jementische civil society elkaar elders in Stockholm te mogen ontmoeten. Of Hirak daarbij wel aanwezig is, is nog onbekend, net zoals het de vraag is of er vrouwen deelnemen aan de diverse besprekingen. Daartoe wordt de laatste dagen wel een krachtig pleidooi gehouden


Qatar heeft de schuld

Het is deze week precies een jaar geleden dat de vader van modern Jemen -Ali Abdullah Saleh- het leven verloor, in een ultieme clash met zijn Houthi-bondgenoten. Destijds was het verhaal dat hij stierf op de vlucht: als een lafaard. Die versie is hier en daar al eerder gecorrigeerd: Saleh zou niet op de vlucht, maar gewoon thuis in Sana’a gefusilleerd zijn.


Dat verhaal wordt nu verder ontsponnen in een serie vrij verdachtmakende tweets van de Jemenitische journalist Sayhal Baydani. Volgens Baydani zat Qatar achter de liquidatie, via omkoping van tribale leiders en leden van Saleh’s politieke kapstok: de Congrespartij.


Tot slot nog even de onvermijdelijke collecte, je kunt m scannen of erop klikken. Het gaat om een enkele euro, daarmee kun je je waardering tonen. En om me te motiveren door te gaan met dit best belangrijke werk. Is de lnik verlopen of wil je gewoon meer geven kun je altijd hier terecht


Week 48 in Jemen; Oorlog, vrede en toch weer oorlog/De jonge warlord van Taiz/NL embargoot SA en VAE (een beetje)


Intussen in de Amerikaanse Senaat

Belangrijkste nieuws deze week: Het Amerikaanse hogerhuis -de senaat- stemde met 63-37 voor een herijking van de steun/deelname aan de Saoedische coalitie. Het betekent nog weinig -volgens sommigen is het slechts een resultante van intern politiek gekrakeel- maar het zou evengoed het begin kunnen zijn van het einde van de Amerikaanse steun aan de coalitie. To be ongetwijfeld continued.


Het was in elk geval niet de uitkomst die de Trumpianen wilden. Zij slaagden er nog wel in te voorkomen dat CIA-chef Haspel de senaat over allerlei onwelgevalligheden kon informeren.  Licht off topic, maar lees meteen ook even deze analyse over hoe de Saoedische koninklijke familie -eigenlijk een te klein woord voor deze extended family– met elkaar omgaat. En weer ontopicdit verhaal over de schenkingen die bepaalde senatoren ontvangen uit Saoedische contreien.


Maar ook van onverwachte zijde -van de kant van Jemenitische civil society- hoorden we geluiden dat te vroeg buigen voor de Houthi’s slecht zou zijn voor de vredesonderhandelingen. Zelfs was er een golfje tweets vanuit deze vredelievende groep mensen met de boodschap dat de oorlog nog best mocht voortduren, om de Houthi’s onder voldoende druk te houden.


Vanuit het zuiden riep de onafhankelijheidsbeweging Hirak het niet eens te zijn met vredesonderhandelingen zonder hen. Dat snijdt hout; juist het niet volledig uitonderhandelen -met alle partijen- van de vorige vrede was de aanleiding voor de huidige oorlog: zowel Hirak als de Houthi’s waren niet tevreden en gingen de strijd aan, die daarna door anderen lekker geexploiteerd werd.


De zoveelste nekslag voor de Houthi’s

Intussen ging een Britse resolutie voor een staakt-het-vuren in de VN-veiligheidsraad niet door, volgens the Guardian omdat de Saoedische coalitie nu net klaar is voor de nekslag: ‘They just don’t want the security council to constrain their capacity for military action. They believe they can finish off the Houthis.’ Alsof we dat al niet vier jaar horen.


Lees hier hoe een Jemenitische generaal de slag om Hodeidah vergelijkt met cutting the head of the snake, waarbij de Houthi’s de rol van slang op zich nemen. Om je in te lezen en voor te stellen hoe moeilijk de vredesonderhandelingen worden lees je verder (via google translate) een lijvig stuk waarin betoogd wordt dat het overdragen van de haven van Hodeidah aan de VN een ondermijning zou zijn van de legitieme regering van Jemen.


De vredesbesprekingen -officieel: consultaties- zijn intussen verdaagd naar begin december. CNN meldt dat de resolutie die oproept tot een staakt-het-vuren werd geblokkeerd door de VS, omdat de Saoedies dreigden anders niet naar Zweden te komen. Een hogelijk gewaardeerde twitterbron meldt dat de verjaagde Jemenitsiche regering dreigt ook niet te komen. Vanochtend lezen we dat de Houthi’s waarschijnlijk wel komen, omdat VN-Griffiths hen persoonlijk naar Zweden begeleidt.



Ondertussen even een collecte. Het gaat om een enkele euro, daarmee kun je je waardering tonen. En om me te motiveren door te gaan met dit best belangrijke werk. Wil je meer geven kun je altijd hier terecht:


Geen eten, maar ook geen geschiedenis meer

De gewapende strijd in Jemen ging intussen gewoon door, ook de laatste dagen, ook vandaag, het is nu vrijdag, de laatste dag van november 2018. We lazen dat wegens de voortdurende gevechten de voedselimporten gehalveerd zijn, waarbij iedere partij de ander de schuld geeft. De Crisisgroup brengt het zoveelste rapport hoe te voorkomen dat Jemen afglijdt naar een echte hongersnood.


De Houthi’s krijgen het in de aanloop naar Zweden sowieso stevig voor hun kiezen. Zo lazen we artikelen over Houthi’s die Hodeidah plunderen, zagen we een tweet over Houthi’s met Iraanse raketten, lazen we over de lotgevallen van een uit Sana’a gevluchte vredeswerker en zagen we tal van tweets over de enge staat van beleg in Houthi-gebied, waaronder journalisten en activisten en eigenlijk iedereen de mond wordt gesnoerd, opdat er niets doorsijpelt van wat er daar wel of niet gebeurt aan onderdrukking.


In dit verband: van groot belang dit bericht over hoe de geschiedenis wordt uitgewist in Jemen. Aan de oorsprong van het bericht ligt een rapport van Mwatana, een mensenrechtengroepering die werkt vanuit Sana’a. Het rapport zelf is niet meer te downloaden, de website van mwatana is uit de lucht, onbekend om welke redenen. Nog wel werkend zijn hun facebook.en hun twitter.


Zonder wapens geen oorlog. Of toch..

Uitvoeriger zijn de verhalen over de wandaden aan de andere kant, de kant van de Saoedische coalitie. Lees -en huiver- vooral dit verhaal over een tiener die als een echte warlord over grote delen van Jemens tweede stad Taiz heerst, een stad die toch al beheerst wordt door salafistische milities, betaald door de VAE.


In dezelfde categorie dit verhaal over westerse wapens die in handen komen van twijfelachtige milities, waaruit alvast dit citaat: ‘It is strange for an entity to be classified as a terrorist organisation, while being supported by those who classified it as such.’


Met wapens voedt je een oorlog, alsof dat nog niet duidelijk genoeg is. Nog maar een citaat, over 4wheeldrives, geleverd aan ‘een partij’ (gelijk de NL-regering de boot in ging in Syrie): ‘The vehicles have been sighted on numerous occasions on all sides of the conflict, leading to Yemeni army officials’ complaints of being less well equipped than the resistance groups. We learned from sources that some Yemeni fighters had sold their weapons, especially when they did not receive wages.’


Onze eigen Nederlandse regering kondigde gisteren een halve embargo af, tegen Saoedie Arabie, de VAE en Egypte. Wapens gebruikt in de oorlog in/tegen Jemen mogen niet aan die landen verkocht. Hiermee volgt NL de Deense en Duitse regeringen, die zulks al eerder besloten. In Europees verband lukt een embargo nog niet. We zagen ook dat de Saoedies al naar privaat personeel zoeken om de oorlogsmachine werkend te houden.


Elders in Jemen: ook veel trammelant

Aan de oostkant van Jemen -in Shabwa en Ataq- was er oproer tegen de Emiraatse dominantie. We lazen dat in Al Bayda eerst vijf Jemenitische militairen werden gedood door Aqap en de dag erna zes Aqap door een VS-drone of Emirati’s.  We lazen dat Aqap bezig is met een opmars in het zuiden, waar mensen met iets van weemoed terugdenken aan de tijd dat Aqap de belangrijke havenstad Mukalla bestuurde en het economisch een stuk beter ging.


Anderszijds lezen we dat de verjaagde president Hadi weer eens een aantal ministers en een gouverneur verving. In Mukalla waren zowel de Saoedische als Amerikaanse ambassadeurs aanwezig bij de lancering van Jemens eigen nieuwe kustwacht, bestaande uit 500 door de Saoedies betaalde en door de VS getrainde militairen. De kustwacht moet een onafzienbaar gebied gaan controleren: van Shabwa  tot Mukalla tot Mahra, zelfs ook Socotra. Mogelijk concentreren ze zich op de haven van Balhaf, waar het gas uit de gasvelden rond Marib in schepen geladen moet worden. Balhaf wordt volgende week heropend.


Nog wat losse berichten. We horen nooit meer iets over de familie Al Ahmar. Voor 2011 roerden vader en zoons menig trom, maar ze zijn met pek en veren het land uitgedragen, lezen we hier.


In de categorie divers een bericht over zwemkampioenschappen open water in Mukalla. En we besluiten de weekreportage gelukkig met iets moois: deze reportage over Socotra in het onvolprezen National Geographic.

Week 47 in Jemen: Voorzichtig optimisme zonder fundament/Hoezo voetbalt Jemen juist nu tegen zowel Saudi als tegen Iran/ Toch beter geen qat kauwen


Voorzichtig optimisme wereldwijd -dezer dagen- over vredesbesprekingen tussen de Houthi-regering en de door hen verjaagde voormalige regering.  Telg Mohammed Al Houthi roept de door zijn familie gedomineerde regering op de raketbeschietingen richting Riyadh (SA) en Abu Dhabi (VAE) te staken, waarop door de vijand voorzichtig optimistisch op wordt gereageerd. Maar er zijn erg veel maren.


Eind vorige week al verstomden de wapenen rond Hodeidah. De vredesduif vloog het weekend steeds wijdere rondjes. Aanleiding daarvoor zijn de Amerikaanse midterms; tussentijdse verkiezingen die de politieke verhoudingen in de VS wezenlijk wijzigden. Meldde dit blog vorige aflevering nog het sneuvelen van een antiwar resolutie in het House, in de Senate ligt inmiddels de kansrijker antiwar-resolutie SJ.Res54 op tafel. Kennelijk voert dat nu de druk al op; op Saoedie-Arabie de wapens te doen zwijgen.


Het vechten is toch weer hervat

Beter niet te vroeg gejoochen. Voldoende berichten her en der dat het staakt-het-vuren beperkt blijft.  Kolonel Turki al Maliki -de (Saoedische) aanvoerder van de coalitietroepen- meldt dat gevechten elders in Jemen gewoon doorgaan. De Jerusalem Post meldt  vanochtend de lancering van nieuwe Houthi-raketten geënt op Iraanse precisieraketten. De raketten vlogen naar Midi: een kustgebied in Noord(west)-Jemen dat al tijden in handen is van de coalitie.


En vanochtend meldt kolonel Turki nog ns dat de gevechten gewoon doorgaan, zij het in lagere intensiteit. Het wordt direct bevestigd met het bericht over de hervatting van de vijandelijkheden te Hodeidah. Wat de omvang is, dat is onduidelijk, maar er werd heen en weer gevuurd en ook Saoedische bommenwerpers vlogen weer noodlottig over. De Houthi’s op hun beurt verstopten nog meer boobytraps in de stad en hielden razzia’s, zo meldt deze twitterbron.


Verder trof ik een treurig stemmend bericht over een visser die op een zeemijn voer, is in het noorden de difterie weer uitgebroken en zagen we opnieuw dat gratis hulpgoederen via handelaren tegen betaling in winkels te verkrijgen zijn. Kijk ook even naar dit clipje van Faris Sheibani; je weet wel, wiens koffievrienden afgelopen zomer door Nederland geweigerd werden hun waar aan de man te brengen, wegens, ja wegens wat eigenlijk.



Jemen voetbalde tegen Saoedie-Arabie

Anderszijds is er ook goed nieuws. Zo zagen we dat Jemen een nipte voetbalnederlaag leed op bezoek in Saoedie-Arabie. Het is een bericht dat louter vragen oproept bij de auteur, teveel vragen om op te noemen. Nog bizarder: dat de volgende wedstrijd van Jemen zich afspeelt in en tegen Iran. Rondzoekend naar antwoorden leren we uit dit bericht dat de ploeg van Jemen wordt getraind in Hadramawt en dat de minister van sport 150 miljoen riyaal (half miljoen €) voor het nationale team heeft vrijgemaakt. Meer info zeer welkom, het is een verhaal dat weer ander licht kan werpen op het conflict, maar helaas:  mijn bronnen weten niets van voetbal.



In overig nieuws: vandaag vieren we Mawlid (Arabisch voor: geboorte), de geboortedag van de profeet Mohammad. Met name shia moslims vieren deze dag uitbundig, strenge sunni moslims verfoeien de viering. Zie hierboven hoe groen de Houthi’s hun kinderen verven en bekijk twitterfoto’s van massa’s op de been in Sana’a. En bekijk hieronder de kijk van de cartoonist. Opmerkelijk in dit verband overigens de felicitaties van Mohammed al Houthi aan het Saoedische bewind, dat de viering van Mawlid voor het eerst toeliet.



Q8 moet de Houthi’s vliegen

Teug naar de onderhandelingen over vrede: Aden-al-Ghad bericht vanochtend over de voorwaarden en uitgangspunten waaronder de gesprekken over vrede eind deze maand in Zweden gestalte moeten krijgen. Opvallend is dat het transport van de Houthi-delegatie in handen van het emiraat Koeweit is gelegd. Dat behoeft enige uitleg: feit is dat alle vliegtuigen die Jemen verlaten een verplichte tussenlanding moeten maken in Saoedie-Arabie, voor een uitgebreide, lijfelijke en volgens veel reizigers vernederende controle. Dat Houthi’s zo’n tussenlanding in Saoedie-Arabie niet vertrouwen is te billijken, reden dat de Koeweiti’s -kennelijk voldoende neutraal- zijn aangezocht voor de vrijgeleide.


In de diverse media en onder Jemendeskundigen dezer dagen een lawine analyses over de kans van slagen van de Zweedse vredesbesprekingen. In het algemeen wordt die kans klein geacht, eenvoudig omdat geen van de deelnemende partijen winst kan halen uit vrede; integendeel halen ze winst uit de oorlogseconomie.


Daarbij komt dat de vele andere, kleinere partijen in dit conflict niet deelnemen aan de besprekingen.  Anderszijds, een beetje meer vrede geeft die kleinere partijen wellicht de kans wat meer aan de oppervlakte te komen en zo zal de vredeswinst stukje bij beetje geboekt moeten worden.


Om drie tegenvoorbeelden te noemen; zie deze tweet over de Saoedische bemoeienis in Jemens verste provincie Mahra, zie het betoog van  een Mahra sjeich, zie het rapport van burgerrechtenbeweging Mwatana en deze analyse van een serie moorden op religieuze leiders en dit artikel over de aanwezigheid van Aqap in de coalitiegelederen en besef hoe ingewikkeld het is de Jemenitische kluwen weer te ontwarren.


Kauw nou toch geen Qat

Tot slot deze week een bericht in het onvolprezen Aden Al Ghad over een waarschuwing van medici tegen de consumptie van met pesticides geteelde qat. Qat -de milde drug die veel Jemenieten elke middag gezellig kauwen- is gedurende de oorlog ruim beschikbaar gebleven. De teelt van qat is winstgevend, maar geschiedt toenemend buiten het zicht van controleurs en agrarisch advies en bevat daarom een alarmerend gehalte aan pesticides, nog alarmerender dan voor de oorlog; ook toen al zagen we veel gevallen van mondkanker.

EN KLIK HIER SVP om te lezen hoe je me kunt helpen met dit blog


Lees je iets dat niet klopt, laat het me weten.

Weet je iets dat ik niet weet, laat me weten.

En overweeg even een donatie aan abumelle.

Klik hieronder op een pictogram naar keuze of scan de QR met je mobiel en vul zelf een passend bedrag in




Link Bunq > Ideal


QR Bunq>Ideal


 Of klik hier (>>>)


Week 46 in Jemen -Inferno luwt en laait weer op/VS in de war over Jemen/Muhsen maakt zich klaar voor presidentschap

De slag om Hodeidah luwde even, tijdens het bezoek van de Britse BuZa-minister Jeremy Hunt aan Abu Dhabi en Riyadh, maar de strijd is vanochtend weer hervat, inclusief Saoedische bommenwerpers.


Gisteren nog dit fimpje, vanuit de gelederen van de coalitietroepen, die de stad hebben omsingeld. In de achtergrond de kranen van de haven, waar deze slag uiteindelijk om draait. Houthi-journalist Al Bukhaiti kwam tegelijkertijd met dit filmpje, zoals wel vaker losjes geschoten vanaf de motorkap. Voor een wat neutraler beeld van de strijd lees je het verslag van Al Jazeera, tot op heden nog altijd het best en neutraalst geinformeerd.


Vredesbesprekingen komen er dus, eind november in Zweden, aldus het Britse Foreign Office. Dat is eerder dan verwacht, al blijft het tot dan de vraag of die besprekingen materialiseren. Het betekent in elk geval dat de coalitietroepen -en alle andere strijdgroepen- nog maar twee weken hebben om hun gevechtsposities op de grond te verbeteren, en daarmee hun onderhandelingspositie bij die vredesbesprekingen.


Het is de vraag of de coalitie de stadsguerilla in Hodeidah durft aan te gaan, want Houthi-strijders hebben zich er in alle hoeken verschanst. Honderduizenden mijnen liggen er, met name de Houthi’s zijn enorm bedreven in het leggen van mijnen bij hun terugtochten, getuige deze zeer inzichtelijke twitterthread. Volgens Al Masirah -het noordelijke persbureau in handen van de Houthi’s-  zijn er de laatste dagen in elk geval 1224 dodelijke slachtoffers gevallen. In de marge van alle ellende werd ook acht vissers het hoofd kaalgeschoren door de coalitie, die hen ook sloeg en de helft van hun vangst confisceerde.


Vanuit de VS intussen veel tegenstrijdige berichten. Enerzijds zou besloten zijn Saoedische vliegtuigen niet langer mid-air bij te tanken, anderszijds zouden die vliegtuigen dat ook helemaal niet meer nodig hebben, zouden Emiraatse vliegtuigen nog wel worden bijgetankt en zou de VS al een nieuwe campagne zijn gestart om de coalitie te assisteren. Lees in dat verband ook even dit verhaal over civiele slachtoffers van VS-drones. En dan meteen ook de laatste telling van het totaal aantal slachtoffers van de oorlog


Aanleiding voor de Amerikaanse bewegingen is de nieuwe Democratische meerderheid in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden onder aanvoering van Ro Khanna, die van plan zou zijn de Amerikaanse steun aan de oorlog in te perken. Al meldt Khanna vanochtend dat de senaat de stemming over zijn voorstel -resolutie nr 138-  dreigt te blokkeren. En dan is er ook nog het gerucht dat de VS de Houthi-beweging zou bestempelen tot terroristische groep. Dat zou vreemd zijn, met terroristische groeperingen kun je immers geen besprekingen houden.


Onder andere Noorwegen en Duitsland gingen de VS al voor in een wapenboycot. Spanje keerde terug op die schreden, toen duidelijk werd dat een Andalusisch fabriekje zou moeten sluiten en zesduizend mensen hun baan zouden verliezen.


Afgelopen weekend waren nog veel meer mensen in de war toen Mohammed Al Houthi –neef van grote leider Abdel Malik- de kolommen van de Washington Post mocht volschrijven met een vredesboodschap, met verwijzing ook naar Kashoggi. Het leidde tot veel cynisme, de Houthi’s hebben zelf immers niet zo’n beste reputatie wat betreft persvrijheid.


Opmerkelijk ook de defectie/het overlopen van een minister uit het Houthi-bewind. Of hij nu moreel bezwaar maakt danwel eieren voor zijn geld kiest, feitelijk wist hij te ontsnappen naar Saoedie Arabie, waar de overgelopen minister van informatie alsnog een schoen in zijn gezicht kreeg geworpen.


Gisteren een explosie van nieuws over Marib airport. Marib is het deel van Jemen waar de verjaagde regering nog gezag heeft. Met Saoedisch geld wordt daar een luchthaven uit de grond gestampt van internationale allure, aldus Al Arabiyya, een belangrijke Saoedische krant.


Het is geen nieuw nieuws, van de bouw van de luchthaven wisten we al. Maar het werpt even het licht op Ali Mohsen al-Ahmar, die sinds de coup in 2014 in Marib een paleis bewoont en de laatste dagen stevig de trom roert.  Mohsen -of Muhsen- is al jaren de nr 2 van Jemen en volgens analisten de vooruitgeschoven pion van Saoedie-Arabie.  Volgens Aden Al Ghad maakt Muhsen zich op voor presidentschap, nu president Hadi ziek is en anderszijds zo hard aan de stoelpoten van de Houthi’s  wordt gezaagd.


Voor de allerdegelijkste analyses van alles in Jemen verwijs ik jullie nogmaals naar het Sana’a center, dat met Duitse en Nederlandse steun een onophoudelijke stroom aan publicaties doet uitgaan waar wordt gezocht naar deeproot oorzaken van de Jemenitische ellende. Zie bijvoorbeeld hun jongste publicatie: de stand van zaken in Taiz  en hoe de salafisten het daar voor het zeggen kregen


Tot slot het laatste nieuws, namelijk dat een sit-in demonstratie in de perifere provincie Al Mahra is uitgelopen op een handgemeen met Saoedische troepen. Al Mahra is een vreemde eend in de Jemenitische bijt; bevolking hoort etnisch en linguistisch bij de naburige Omaanse provincie Dharfur en het eiland Socotra.  Saoedie Arabie heeft er troepen gelegerd, bouwt er een nieuwe haven en een oliepijpleiding naar de Saoedische olievelden in het Lege Kwartier. De Mehri -zoals de inwoners ook heten- keren zich steeds vaker tegen deze feitelijke bezetting.

Week 45 in Jemen -Hodeidah verandert in inferno

Sinds vrijdag is het keihard vechten aan de verschillende fronten in Jemen. Het is nog steeds de vraag of er een verband bestaat met de Amerikaanse oproep tot een staakt-het-vuren binnen dertig dagen, maar het lijkt erop dat alle legers en milities hun grenzen zo ver mogelijk willen oprekken voordat de wereld hun broodheren dwingt hen te dwingen de wapens neer te leggen. Dat is een ingewikkelde zin, maar hij klopt wel.


Meeste geweld vind plaats in en rond de havenstad Hodeidah. Daar woedt al sinds juni strijd, een strijd die de laatste dagen tot een climax lijkt te komen. Coalitietroepen -dat zijn verschillende legers verbonden aan de verjaagde regering, samen met lokale strijders en Emiraatse troepen, vanuit de lucht geholpen door Saoedische jagers en bommenwerpers- schijnen de stad te hebben omsingeld. Voorheen stonden ze alleen aan de zuidelijke randen.


Het belangrijkste stukje weg -prozaisch kilo 16 genoemd, naar een rotonde op 16km afstand van Hodeidah haven- tussen Hodeidah en Sana’a is sinds maandag wegens de hevige gevechten zo goed als versperd. Dat betekent dat transport van haven naar hoofdstad niet meer kan plaatsvinden en daarmee dat de aanvoerlijnen van de Houthi’s zijn afgesneden, alsmede van alle mensen die in Houthi-gebied wonen, en dat doen verreweg de meeste Jemenieten.


Opmerkelijk ook het twitterbericht over de vernietiging van een opslagplaats voor graan langs kilo 16, al is de afzender van het bericht niet onomstreden: ‘The mills had 45,000 m tons of grain in them! Enough for millions starving people for a month!’, aldus de verontwaardigde Houthi-bron. De andere partij twittert juist een foto van een van hun strijders aan de voet van een berg graan.


Kijk hieronder of klik hier voor de locatie van de Mills, zoem uit om de verschillende verkeersaders te zien liggen.  De belangrijke rotonde Kilo 16 ligt bij die locatie, aan de Sana’a road.  As we speak heeft de strijd zich volgens twitterbronnen inmiddels verplaatst naar kilo 8, een knooppunt nog dichterbij de stad. Er is nog wel een omrijdroute over het noorden, maar die weg is lang en slecht en een eenvoudig mikpunt voor Saoedische jachtvliegtuigen.



De strijd is nog lang niet gestreden. De Houthi’s zijn notoire mijnenleggers en strijders hebben zich verschanst tot diep in de stad zelf, tot woede van hulpverleners ook op het dak van het plaatselijke ziekenhuis, wat dat ziekenhuis tot een target zou maken. Lees hier ook het jongste verslag uit The Guardian. En lees het verslag van Al Jazeera, met heldhaftige taal erbij van Houthi leider Abdel-Malik Al Houthi.


Ook aan de andere kant van de hoogvlakte waar Jemens  het dichtst bevolkt is -grofweg de hooggelegen ruit tussen Taiz-Hodeidah-Sadaah-Marib- maken de coalitietroepen kleine vorderingen. De stad Damt werd gisteren ingenomen. Opmerkelijk was dat MSF juist vandaag de lokale vestiging daar sloot, omdat doorwerken wegens de talrijke beschietingen niet langer verantwoord was.


Jemen is intussen ook een topic in de vaderlandse media. Maandagavond mocht ondergetekende een praatje houden over het Jemenitische eiland Socotra -met parallellen naar het vasteland van Jemen- in VPRO-Bureau Buitenland.


Woensdag zelfs tweemaal Jemen. Beluister (en -kijk, 14mn) hier de bijdrage van Ana van Es. En hier de bijdrage van ambassadeur in ballingschap (14mn) Irma van Dueren.

Week 44 in Jemen -Staakt het vuren gooit olie op het vuur: oorlog verhevigt

Om het gat tussen weken 42 en 44 te dichten: er was een incident in Istanbul, waarna de ogen van de wereld langzaam naar  Jemen draaiden.


Dat ging gepaard met een uitspraak van een VN-chef die verhevigde hongersnood voorspelde, waarna de wereld zich zelfs op Jemen focuste. Daarna kwam er een oekaze uit Washington dat er binnen  dertig dagen een staakt-het-vuren moet komen.


Dat is vijf dagen geleden. Of de oekaze gevolg of oorzaak is, feit is dat de slag om Hodeidah sindsdien in alle oplaaiende hevigheid is hervat. Beide partijen claimen heldhaftige overwinningen, wat er feitelijk plaatsvindt aan verschuivingen is moeilijk te verifieren.


Deze zondag melden bronnen in elk geval tachtig luchtaanvallen van de Saoedische coalitie en veel en grote ontploffingen en gevechten op de grond. Doel van de coalitie is hetzelfde als in juni: controle over de Rode Zeehaven Hodeidah en daarmee afsnijden van majeure toevoerlijnen -wapens zowel als voedsel- naar Sana’a.


Verder van Hodeidah bombardeerde de coalitie overigens ook het vliegveld van Sana’a nog verder kapot. En ook in het hoge noorden verhevigden gevechten, zelfs tot aan het geboortedorp van de Houthi’s. Lees overigens ook dit artikel even, waarin BuZa-minister Matis schat dat de VS ‘less than 20%’ van de bommenwerpers die Jemen bestoken bijtankt in de lucht.


In New York Times Magazine een even uitgebreid als inzichtelijk verhaal over Jemen, de oorlog en de oorzaken. Ergens halverwege: ‘The Saudis, in other words, exported a toxic cocktail of sectarianism and corruption to Yemen.’Lees en huiver.


Een kortere illustratie van Kafka in Jemen lees je in deze tweet van Iona Craig. Op AlJAzeera zie je hier bijna een half uur discussie over Jemen, inclusief Houthi-inbreng van Hassan Al Bukhaiti.


In alle publicaties niets over wondereiland Socotra, waarover ik vorige week een conferentie bijwoonde. Morgenavond mag ik op de radio (proberen, in acht minuten) uit te leggen hoe onbeschrijflijk mooi dit eiland van Jemen is, maar ook hoe kwetsbaar en waarom wat er daar gebeurt zoveel inzicht geeft in de casus Jemen.


Morgen, maandagavond 6 november, tussen 19:00 en 19:30 op Bureau Buitenland, Radio 1. Vanzelfsprekend later terug te luisteren.

Week 42 in Jemen - Luban zeilt langs Socotra maar verwoest Mahra

(Vorige) Week 41 sloot met de dreiging van orkaan Luban, een snel groeiende cycloon in de Arabische zee. Gaandeweg de week kromp Luban tot zware  storm. Bovendien verlegde Luban de koers, richting oosten.


Bijgevolg relatief weinig schade voor het kwetsbare eiland Socotra.  ‘Just moderate rains’, aldus een twitterbron aldaar, met wel beelden van overspoelde straten, maar niet van ingestorte huizen, verwoeste havens en een in de hoek geslagen berg kapotgeslagen vissersbootjes, zoals bij de vorige drie cyclonen.


Daarentegen kreeg de Jemenitische vastelandprovincie Mahra de volle laag. Vooral vandaag viel er heel veel neerslag uit Luban. Neerslag die in het achterland accumuleert, van de bergen stroomt en via kolkende wadi’s terug naar zee. Het leidt tot verwoesting van huizen, dorpen, steden. Verschillende wegdelen blijken te zijn weggespoeld.  Ook de meest zuidelijke verbinding tussen Oman en Jemen dreef weg.



Dat is slecht nieuws voor Jemen, dat al drie jaar -zowel door lucht, over water en land- volstrekt van de buitenwereld geisoleerd wordt door de Saoedisch-Emiraatse coalitie. De route via Oman is een van de weinige overgebleven toevoerlijnen, ook van belang omdat de coalitie er minder controle over heeft, dat doen het neutrale Oman en de Mahra’i zelf.


Aan de oostelijke kant van de grens- dus in het westen van de Omaanse provincie Dhofar leidde Luban eveneens tot zware overstromingen, waarvan veel meer beeld en bericht. Het idyllische stranddorpje Rakhyut -dat ik nog niet zo lang geleden met veel genoegen bezocht– was even onbereikbaar.


Het isolement werd door de goed getrainde Omaanse hulpdiensten -ze hebben er de afgelopen jaren drie orkanen op zitten- snel weer hersteld. Luban in Oman leverde verder vooral veel mooie plaatjes op en de opmerking van Dhofari dat we dit jaar te maken hebben met een zgn ‘Indian Khareef’, analoog aan de Indian Summer.


De Khareef is de Zuid-Arabische moesson waarvan maar weinig mensen weet hebben; die denken dat alles daar woestijn is. Not. Vanaf mei tot september regent het volop in de Omaanse provincie Dhofar en diens Jemenitische spiegelbeeld Mahra. De ronde, hoge heuvels kleuren er dan groen en toeristen uit het ganse Arabische schiereiland komen er verkoeling zoeken. Nu dus tot diep in oktober.


Vanuit Mahra druppelde in de loop van vandaag steeds meer beeld en bericht van veel overstroming door. Ondergelopen huizen, in kolkende rivieren dobberende, hulpeloze dromedarissen, het ziet er allemaal slecht uit voor Mahra. ‘Het is echt een noodsituatie daar,’aldus een in Nederland woonachtige bron met broers in Mahra.


Mahra is de meest oostelijke provincie van Jemen, een land waar overheidsdiensten al drie jaar niet meer functioneren, dus ook niet de hulpdiensten. Als de dorpen en steden overstromen, zullen de inwoners zichzelf moeten redden. De grassrootsorganisatie WomensSolidarityYemen riep de wereld vanavond op toch ook een handje te helpen.



Misschien dat de Saoedies wat kunnen doen, er druppelen inderdaad ook wat berichtjes door van Saoedische troepen die hulp bieden. Waar het zuiden van Jemen in het algemeen wordt bezet -geholpen vinden ze zelf- door Emiraatse troepen, claimen Saoedies de provincie Mahra, dat volgens hen een logische voortzetting is van Saoedisch grondgebied.


Saoedische troepen controleren er de straten en de lokale macht, in Nishtun bouwen ze aan een haven, om nog meer versterkingen en materieel aan te kunnen voeren. Meldingen zijn er ook over de aanleg van een pijpleiding, om de Saoedische olie ook aan het zuiden van Arabische schiereiland te kunnen afvoeren.


En zo raakt Jemen verder verdeeld.


Laatste nieuws (22:58): Mahra krijgt hulp uit Oman. Zware regens -maar niet meer dan dat- ook over Mukalla, meer naar het westen in Jemen. Noordelijke daarvan -Hadramawt en Wadi Do’an- weinig last van Luban.

Week 41 in Jemen - Chaos in Aden en omstreken

Di9- Onbevestigde berichten vanochtend dat ‘elitekorpsen’ van de coalitie van het front bij Hodeidah zijn teruggeroepen naar Aden, om daar de troepen van de verjaagde regering bij te staan. Die vechten er sinds afgelopen weekend tegen de zuidelijke seperatisten;


Het weerhoudt de coalitie er niet van bommen te blijven werpen op en rond Hodeidah. Nog altijd  geregeld mis, getuige dit verslag van een bom op verscheidene bijenvolken en vijf imkers, nabij Salef, een kleinere haven iets ten noorden van Hodeidah.


Honing is een van de weinige exportproducten van Jemen. De Jemenitische honing is -net als de koffie- beroemd op het schiereiland en ver erbuiten. Er bestaan varianten waarvoor rijke Saoedies astronomische prijzen betalen. Nog beroemder is de honing van Socotra, Jemenitisch wondereiland voor de kust van Somalie.


Socotra staat overigens alweer een storm te wachten. Donderdagnacht scheert cycloon Luban langs het eiland, dat in het voorjaar al cycloon Mekunu voelde passeren, met opnieuw zware overstromingen. Dat was najaar 2015 cyclonen Megh en Chapala het eiland troffen, met verwoestende kracht, tientallen slachtoffers en grote ecologische (en economische) schade.


Volgens weerkundigen landt Luban vrijdagochtend in Jemen, ter hoogte van Mukalla, waar de cycloon ongetwijfeld ook de nodige sporen zal achterlaten.


Ma8- In Aden drijven de rivaliserende machten Saoedie Arabie en VAE het opnieuw op de spits. Naar verluidt hebben leden van de verjaagde regering (kamp Hadi) vannacht de wijk genomen naar Saoedie Arabie, hun belangrijkste supporter.


Reden is dreiging van de zuidelijke seperatisten, gesteund, gefinancierd en bewapend door troepen van de VAE (Verenigde Arabische Emiraten), die zowel militair als politiek alom aanwezig zijn in Zuid-Jemen en zelf alvast hun controle over het vliegveld van Aden met acht tanks versterkten.


Ten grondslag aan de dreiging is een oorlogsverklaring van de zuidelijke separatisten aan de verjaagde regering van de verjaagde president Hadi. De separatisten -een verbond van sectarische, tribale en politieke strijdgroepen- wachten al ruim twee jaar op een definitief groen licht van de Emirati’s, om hun droom van een onafhankelijk Zuid-Jemen te realiseren.


Een onafhankelijk Zuid-Jemen is tegen het zere been van de verjaagde regering, die nog altijd lijkt te geloven in een terugkeer naar de macht van een verenigd Jemen, daarin gesteund door de Saoedies.


Gevolg is dat de Saoedies en de Emirati’s, die coalitiegenoten zijn in hun strijd tegen de Houthi’s -de machthebbers in Noord-Jemen- in het zuiden elkaar al twee jaar bestrijden, via een hen gelieerde partijen. Maar telkens als het conflict op de spits dreigt te lopen, dringen de Saoediers en Emirati’s hun protegees een bestand op.


Recente economische rampspoed in het zuiden heeft het fragiele bestand tussen de partijen doen wankelen. Een bron (in Aden) zag de jongste verslechtering ruim vantevoren aankomen en besloot twee weken geleden al naar Cairo te vliegen. Op mijn vraag hoe lang hij daar wilde blijven luidde het antwoord: zolang de oorlog duurt.


Belangrijk gerucht in deze jongste ontwikkelingen is dat Amerikaanse troepen in het geweer zijn gekomen om regeringsleden in Aden te beschermen. Een andere component in de Amerikaanse bemoeienis is resolutie 138, die later dit najaar in stemming komt in het congres van de VS en oproept tot een staking van de (steun aan) de oorlog.

Week 40 in Jemen - Saleh's zonen alsnog vrijgelaten

Een schandalige 15 weken niets gepubliceerd op dit blog. Week 26 nog een los artikel over koffieboeren die Nederland niet in mochten, daarna een implosie. De komende weken poog ik die in te halen door actuele gebeurtenissen te larderen met de vergeten weken van de vergeten oorlog in het vergeten land.


Vandaag in elk geval is er hard nieuws: de vrijlating van de Madyan en Salaah Saleh, zonen van Ali Abdallah Saleh, de man die in Jemen drieendertig jaar met de scepter zwaaide, totdat hij tien maanden geleden het definitieve onderspit delfde, in de strijd met zijn opvolgers: de Houthi’s.


Eind augustus blogde Abdulrahman Maazab -politieke medestander van Saleh- dat de twee zonen met nog een familielid vastzaten in een villa in Sana’a, onder ‘onmenselijke omstandigheden’. Daarop lobbyde VN-gezant Griffiths voor hun vrijlating, daarin gesteund door Oman, dat al sinds het begin van de oorlog met succes intermedieert tussen Houthi’s en hun tegenstanders.


Vorige week volgde het bericht  de zonen mochten gaan, maar hen werd belet te vertrekken. Eergisteren dan toch het nieuws dat de jongemannen wegmochten  in een VN-vliegtuig, via Amman naar de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Hun oudere broers Ahmed en Khalid wonen al sinds jaren in de VAE. Khalid bestiert er een zakelijk imperium, Ahmed fungeert er als ‘ambassadeur’ (van de verjaagde regering) van Jemen.


Twee andere familieleden -een broer en een neefje- zouden nog vastzitten in Sana’a, aldus MEE. De zonen zouden zijn vrijgelaten nadat de Houthi’s een enorm losgeld zouden hebben ontvangen. Dat laatste wordt nergens bevestigd, feit is wel dat de familie Saleh (ook: Afash) er toe in staat is. Afash vergaarde in het drieendertigjarige bewind van hun Pater familias een enorm kapitaal, dat grotendeels buiten Jemen is geinvesteerd.


Familieleden van Saleh fungeerden onder het bewind van hun Ali Abdallah Saleh als aanvoerders van belangrijke legereenheden, totdat hun vader/oom zich van de Houthi’s vervreemde. Neef Tariq -generaal van de befaamde Republikeinse Garde- wist destijds wel te ontsnappen en leidt sinds voorjaar 2018 (een deel van) de troepen die Hodeidah belegeren.

Week 25 in Jemen- Socotra op de Rode Lijst

In Noord-West Jemen sleept de oorlog Jemen naar een nieuw dieptepunt, daarover lees je meer op het semi-liveblog. Wat elders in Jemen gebeurt sneeuwt enigszins onder.

Bijvoorbeeld dat het IUCN het Jemenitische eiland Socotra -of eigenlijk de archipelago Socotra- op de rode lijst wil zetten. Als redenen noemt het IUCN achtereenvolgens illegale bouwactiviteiten, de niet-duurzame visserij en de dreiging van invasieve soorten.


Wat betreft illegale bouwactiviteiten doelt IUCN waarschijnlijk op de bouw van buitenverblijven van Emiraatse investeerders sinds de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) in een schimmige deal het beheer van het eiland overnamen van de verjaagde Jemenitische regering.


Hoeveel en waar precies de buitenverblijven komen -of al zijn gebouwd- is onduidelijk. Wel kwam eerder naar buiten dat een stuk strand waar schildpadden gewoonlijk hun eieren begraven is vrijgegeven voor ontwikkeling, ondanks het feit dat het gebied zich in de beschermde zone bevindt.


Het IUCN noemt verder de nieuwe activiteiten rond visexport, die traditionele vissers onder druk zet. Ook zouden deze activiteiten de prijs zo opdrijven dat vis -al eeuwen de belangrijkste voedselbron van de Socotri- voor de lokale bevolking onbetaalbaar wordt.


Ten slotte noemt het IUCN nog de dreiging van invasieve soorten voor de unieke flora en fauna van Socotra.  Het planten van ‘exotische vegetatie’ langs wegen samen met ‘ongecontroleerde invoer’ zou die unieke flora en fauna ernstig bedreigen.


Maandag beleefde Socotra overigens een nieuw dieptepunt: de allereerste moordzaak in de geschiedenis van het eiland.


In de zuidelijke havenplaats Aden lanceerde president Hadi eerder deze week een nieuw 4G netwerk, dat onafhankelijk moet functioneren van de bestaande (Noord-)Jemenitische leveranciers en dat internetsnelheden in Aden fors moet verhogen.


De zakelijke achtergrond van het nieuwe Adennet is onduidelijk, wie zoekt vindt als adres de Jemenitische ambassade in Abu Dhabi.  Emiraatse contracters rolden de afgelopen maanden in Zuid-Jemen een mobiel netwerk uit, mogelijk hetzelfde. Het Emiraatse netwerk ligt overigens ook al op Socotra.


En in de buurt van Shibam -in het verre Hadramawt, helemaal in het oosten van Jemen- zetten de VS hun dronestrijd tegen Al Qaeda voort.

Week 24 (deel 2) in Jemen- Marib Booms en wat er verder nog gebeurde in Jemen

Lees het vervolg van de Slag om Hodeidah op de speciale blogpagina.

Marib booms

Marib komt nu en dan langs in deze rubriek. Marib was heel vroeger de hoofdstad van het illustere Saba, daarna een wat perifeer, wild en stoffig stadje. Maar Marib wist zich slim te ontrekken aan de ellende van Jemen en boomt nu als nooit tevoren.


Marib transformeert tot het Dubai van Jemen. Er is geld, er wordt gebouwd en geïnvesteerd. Er komt een hypermodern voetbalstadion -de Volkskrant rapporteerde er eerder ook over- en veel jongenmannen trekken naar Marib om werk te vinden.


Hoe de republiek Marib is ontstaan lees je bij Adam Baron, een jonge Britse Jemendeskundige. Baron reisde onlangs naar Marib, in opdracht van de EU. Bij de positieve toon van zijn stuk wel een paar vraagtekens. De gouverneur nodigt wel vaak en graag westerse journalisten uit, zelf mocht ik er vorige maand -via via- ook zo een ontvangen.


Wat die niet te zien krijgen zijn de bronnen van de grote sommen geld die Marib ontvangt om de boel op poten te zetten. Voorts bezoekt men niet het paleis van Ali Mohsen, Jemenitisch machthebber achter de schermen en de belangrijkste pion van Saoedie-Arabië.


Nog meer zorgen baren de Maribse gevangenissen waarin veel mannen opeengepakt en zonder proces hun tijd uitzitten. Dat is althans wat een bron me onlangs wist te vertellen en wat meer body krijgt door een bericht vanochtend: Abdulrasheed Alfaqih, mensenrechtenactivist en directeur van Mwatana- aangehouden en opgesloten in Marib. Update: en na hevige druk weer vrijgelaten.

Week 24 in Jemen-De veldslag staat nog steeds aan de aftrap

Maar die aftrap is ook nog steeeds niet genomen. Analytici die dachten dat de slag om Hodeidah vanochtend zou beginnen -gelijktijdig met de Singaporese top om de aan de aandacht van de wereld te kunnen ontsnappen- hebben vooralsnog ongelijk gekregen.


De voorbereidingen blijven wel in volle gang. Melding van versterkingen vanuit Aden naar het front, iets ten zuiden van Hodeidah. President in ballingschap Hadi reisde vanochtend vanuit Riyadh -Hadi woont sinds 2015 in bij zijn belangrijkste sponsor- naar Abu Dhabi, zijn eennabelangrijkste sponsor. Men gist en grapt waarover zij praten, maar feiten zijn er nog niet.


In Crisisgroup lezen we een doorwrochte analyse  van de huidige stand van zaken, aanrader voor iedereen die zich in korte tijd in het Jemenconflict wil inlezen. Een analyse ook die afsluit met adviezen aan de onderhandelaars en een reeks nogal complexe, diplomatieke oplossingsrichtingen.


Dat oorlog pervers is lezen we in een verhaal op MEE, waarin het eenvoudige militaire voetvolk uit de doeken doet waarom men tegen elkaar vecht. Voor een inkomen, is het antwoord. Dat is toch ook een oplossingsrichting: geef de jongens werk  (en brood en spelen) en het is gedaan met de oorlog.


Die oplossingsrichting hangt de Nederlandse ambassade niet aan, leerden we vorige week, toen vier koffieboeren een visum voor Nederland werd geweigerd. Ze kunnen nu niet naar een belangrijke koffiebeurs in de RAI, om hun koffie’s in de markt te zetten en meer Jemenieten van werk en inkomen te voorzien.


Op Al-Jazeera een serie horrorverhalen vanuit de kerkers waar Houthi’s hun opponenenten bewaren.  Verhalen die ontkend worden door de woordvoerders van de Houthi’s: het handjevol journalisten dat nog niet is opgepakt en heel ver en diep verstopt. ‘That does not negate the fact that some journalists have been exposed to harassment.’


Als tegenhanger ook nog de verwijzing naar Yemen Resistance Watch, een West-Europees (en pro-Iran/Assad/Houthi-) collectiefje dat naast pure propaganda soms ook nuttig nieuws de wereld instuurt. Lees bijvoorbeeld het eerste nummer van een onlinemagazine dat YRW gister publiceerde.


Verwarring gister en vandaag rond een bericht dat de MSF-kliniek in Abs -bij Hajjah, Noordwest Jemen- is gebombardeerd door de coalitie, ondanks dat coordinaten bekend zijn bij die coalitie. Maar er circuleren ook brieven voorzien van MSF-logo waarin MSF excuus zou aanbieden voor de aantijging.

Week 23 in Jemen- De veldslag om Hodeidah staat aan de aftrap

Het is spannend in Jemen. Na ruim drie jaar vol vruchteloze gevechten -waarbij frontlijnen nauwelijks verschuiven- dreigt nu een veldslag die de strategische verhoudingen wel kan veranderen. Een vredesplan van de VN moet voorkomen dat de slag om Hodeidah plaatsvindt. Een veldslag die waarschijnlijk weer geen winnaar zal opleveren.


Troepen van de vorige, verdreven regering -aangevuld met lokale milities, in de rug gesteund door troepen, geld en wapens uit de Emiraten en vanuit de lucht gesteund door  Saoedische bommenwerpers- bestoken sinds twee weken Hodeidah, een belangrijke havenstad aan de westkust, waar Jemen de Rode zee raakt.


Hodeidah is nu nog in handen  ……….  lees verder hier 

Week 22 in Jemen- Cycloon schampt Socotra

Woensdagmiddag, -avond en -nacht scheerde cycloon Mekunu langs Socotra, Jemenitisch eiland in de Arabische zee. Wegens de unieke flora en fauna heet Socotra ook wel de Arabische Galapagos , het is voorts werelderfgoed volgens Unesco.


Cycloon Mekunu volgt in de slipstream van Sagar, een andere zeldzame cycloon die afgelopen weekend behalve veel welkome regen vooral veel schade bracht naar Puntland, Somaliland en Djibouti.


[caption id="attachment_4190" align="alignnone" width="1080"] Beeld van Mekunu,  geplukt van Socotra Ayuda, een Spaanse hulporganisatie[/caption]

Mekunu is de volgende zeldzame cycloon. Volgens de meteorologen horen derglijke zware stormen niet thuis in de Golf van Aden, maar na Megh en Chapala eind 2015 zijn Sagar en Mekunu al de derde en vierde cycloon/orkaan binnen drie jaar, die het gebied teisteren.


Mekunu volgt wel een andere route dan Sagar, de cycloon buigt af naar het noorden en raakt morgen de kust van het Arabisch schiereiland, even ten westen van de stad Salalah. Vervolgens zal de cyloon huishouden in de hooglanden van provincie Dhofar, om in de randen van het Lege Kwartier te doven. Volgens de Washington Post moeten de Omani’s rekening houden met stormen en regens die zij nooit eerder zagen.


Cycloon Mekunu bracht Socotra hevige slagregens, zware overstromingen en huizenhoge golven. Naar verluidt is de hoofdweg -en eigenlijk de enige weg op Socotra- tussen Hadibu en Qalansiyah weggeslagen door de golven, het beeld hieronder zou dat bevestigen.



Vooralsnog blijft het rampnieuws beperkt tot zestien vermiste Socotri’s en 150 Socotraanse families die zijn geëvacueerd,  wegens schade aan hun huizen.


In 2015 lieten de orkanen Chapala en Megh al een spoor van vernieling achter op Socotra. Verwoeste huizen, vernielde havens, verdronken vissers, gebroken boten en verloren oogsten. De schade op het eiland is nog altijd niet verholpen, het leed nog niet geleden.


Volgens Gulfnews kan Socotra de maand Ramadan veel hulp uit de Verenigde Arabische Emiraten verwachten. Of de Socotri’s daar veel vertrouwen in hebben valt te bezien. Sinds Abu Dhabi afgelopen maand troepen stuurde naar Socotra worden de Emirati’s er gezien als een bezettende macht. Daarover een andere keer  meer.

Week 16 in Jemen- Hoop, cijfers en rapporten

Nagekomen uit vorige week nog het rapport van  Sana’a Center for Strategic Studies. Voer voor mensen die Jemen willen begrijpen.


Eer zijn tekenen van hoop. De nieuwe afgevaardigde van de VN ziet kansen voor vrede. Maar die kansen zijn kwetsbaar, er hoeft maar iets te gebeuren of…. men leze bijvoorbeeld deze educated opinie.


Of deze, van een consultant in het woud der consultancy agencies, waarin je de bomen soms niet meer ziet.


Iemand merkte deze week op dat de aantallen slachtoffers gerapporteerd uit Jemen zo laag en stabiel blijven. Dat zal een kwestie van interpretatie zijn. Ter nuance uit maart -week 11 of daaromtrent- deze cijfers van Houthi-zijde.

Week 15 in Jemen- Nog minder mazen in blokkade

Begin deze week het bericht van het betrouwbare Risk Intelligence  dat het aantal ontschepingen in havenstad Hudaydah is gehalveerd. De haven van Hudaydah geldt als het infuus van Jemen.


Hieronder een zogenaamd ‘snapshot’ van UNVIM, het orgaan dat schepen controleert die hun lading in de haven van Hudaydah willen ontschepen. Ofschoon de VN de leiding heeft over de inspecties, lijkt de Saoedische coalitie vaak een dikke vinger in het orgaan te hebben.


[caption id="attachment_4072" align="alignnone" width="595"] meer gegevens op op de website van UNVIM[/caption]

De melding van Risk Intelligence bevestigt eerdere meldingen: dat de  toch al wurgende blokkade -overland, door de lucht, over zee, het land is dicht- opnieuw is aangescherpt. Jemen staat hierdoor mogelijk een nieuwe periode van honger te wachten.


Lees voor een impressie van de verwurging van Jemen ook dit betoog van een hulpverlener in the Guardian


Oudheden

Archeologen wijzen Saoedische bommenwerpers aan als hoofdschuldig aan de (moedwillige) vernietiging van diverse oudheden in Jemen, zoals de Marib Dam en het museum in Dhamar.


In het stuk gelukkig nog geen verwijzingen naar Zabid, de oude hoofdstad van Jemen en bezaaid met monumentale gebouwen. Die helaas wel dichter en dichter genaderd worden door het westelijk oorlogsfront in Jemen. Daarover ook een rapportage op Al Jazeera.


Voorts de gebruikelijke oorlogsretoriek, weinig nieuws onder die zon. Nog de vermelding van een stukje in de Emiraatse krant The National over de schrijver Mohammed Al Qaoud, die in Sana’a aan de bedelstaf dreigt te raken en daarom zijn bibliotheek wil verkopen.

Week 14 in Jemen- De neerwaartse spiraal van Zuid-Jemen

Nagekomen uit week 14 het bericht dat piraten in de golf van Aden een olietanker hebben aangevallen, zonder succes. Van dezelfde bron berichten over nieuwe Amerikaanse drone-aanvallen op vermoedde Aqap hangouts verspreid over geheel Zuid-Jemen.


Het is er niet pluis, in Zuid-Jeme. Dat meldt ook een bron in Hadramawt, aan wie ik vroeg of ik al kan komen verslaggeven. ‘No, it is not safe at all to travel to Seyun, after da assassination of popular Sufi Habib Aidroos in neighbouring Tarim.’


Nergens, zegt de bron, nergens in Zuid-Jemen is het pluis. Gister daar, vandaag hier, overal moorden, elke dag en lukraak. Waar het noorden arm en ziek, maar afgezien van Saoedische bommen redelijk veilig is, heerst in het zuiden anarchie. Zo schrijft ook het Israelische Haaretz.


Er zijn lokale krijgsheren, met name in de tribalere,  spaarser bewoonde delen van het zuiden. Soms zijn die gelieerd aan Aqap of Daesh. Veel machtiger is de Security Belt: door de Emiraten betaalde, opgeleide en gecontroleerde gevechtseenheden rond Aden en in de Hadramawt.


Die Security Belt houdt al maanden huis onder leden van Islah, de Jemenitische variant van de Moslim Broederschap. Moslimbroeders worden gehaat door de (Verenigde Arabische) Emiraten, vanwege de egilitaire en socialistische inslag, die lijnrecht ingaat tegen het systeem van de Saoedische koningen en Emiraatse prinsen.


Walhalla en Guantanamo in Marib

Vanuit Marib nieuws van een bron: dat de stad boomt, dat er veel kansen liggen en veel zakenlui rondhangen. Maar ook het bericht over een gevangenis, groots en buitenrechtelijk; vergelijk Guantanamo. Overvol met gevangen zonder proces.


[caption id="attachment_4063" align="alignnone" width="2048"] kaart via Risk Intelligence[/caption]

Overigens bouwen de Maribi aan een eigen luchthaven. Marib is feitelijk de enige plek in Jemen waar de zogenaamd legitieme -lees: door de rest van de wereld krampachtig erkende- regering nog voet aan wal heeft.


Vanuit Marib vecht die legitieme regering -regiment vice-president Mohsin- strijd tegen de Houthi’s in wat wel het derde of vierde front wordt genoemd. Het eerste front is Taiz, het tweede Hodaydah, het derde Midi. Maar er zijn heel veel frontjes.


Marib werd voorheen makkelijkst vanuit Sana’a bereikt, maar daar zit nu de grote vijand. Verbindingen met luchthavens in Seyun (Hadramawt) en Aden zijn labiel, zie boven. Daarom ook wil Marib een eigen luchthaven.

Week 13(a) in Jemen- Arte reist mee met het Rode Kruis, dwars door alle frontlinies

Speciale aandacht voor de documentaire Yemen, le chaos et le silence van  Arte. De oorspronkelijke documentaire is te zien op arte.fr, alsook op arte.de met Engelse ondertiteling. Moet je echt zien. Nog tot eind april op Arte.



In de docu reist Rode Kruis-chef Peter Maurer van Aden naar Sana’a, met een kleine crew van Arte in zijn kielzog. In 50:59 mn krijg je een heel goed beeld van de stand van zaken in Jemen.


 



In Aden –capitale phantome, zegt de voiceover-bezoekt Maurer een kapot desalinatiefabriekje en spreekt met de directeur over de noodzakelijke reparaties. Daarover hebben Saoedische en Emiraatse financiers nog niet besloten, zegt de man, waarna je weet wie het voor het zeggen heeft in Zuid-Jemen.



Een bezoek aan een kliniek in Aden geeft inzicht in de vele strijdtonelen die Jemen kent: 250 gewonden wekelijks binnengebracht vanuit verschillende fronten verspreid over (de zuidelijke) provincies Abyan, Lahej, Dahle. Plus nog wat uit Aden zelf. ‘We vechten de houthi’s terug naar hun grotten’, aldus een gewonde strijder op zijn ziekenhuisbed.



In Jemen is niemand echt sterk, maar niemand echt zwak, bromt de voiceover, vlak voor een bezoek aan Taiz. Daar worden zijn woorden kracht bijgezet met beelden van een stad waar het belangrijkste front van de Jemenoorlog de stad al drie jaar doorsnijdt en al die tijd nauwelijks verschuift.



Markant volgend moment is de escorte van Peter Maurer in Taiz, met zowel formele regeringsmilitairen als salafistische strijders en leden van Al Qaeda  en zelfs IS. Allemaal hebben immers een deel van Taiz in handen, allemaal moeten ze daarom mee in de begeleidingsgroep.



In een volgende scene wijzen vingers naar boven, naar de bergen hoog boven Taiz, van waaruit houthi’s de stad bestoken met granaten en scherpschutter. Vervolgens is het vier uur omrijden -via allerlei bergweggetjes- om bij die houthi’s aan de andere kant van het front te komen. ‘You won’t see the difference, they all wear the same clothes’, zegt een begeleider vlak voor de niet bestaande grens tussen Noord en Zuid.



In Sana’a gelden strengere filmregels, we zien geen beelden van ontmoetingen met houthi’s, wel verdekte straatbeelden. Maurer brengt een bezoek aan buitenwijk Faj Attan, waar Saoedische bommen vallen, bedoeld om raketdepots onder de andere kant van de heuvel op te blazen. ‘Waarom’, vraagt een bewoner zich af,’er wonen hier alleen maar vrouwen en kinderen.’



‘Het is alsof we geen deel uitmaken van de wereld’, zegt een man die de cameraman rondleidt en wijst op de schade.


Ten slotte nog een bezoek aan een ziekenhuisje in Sana’a. De cynische directeur drijft het ziekenhuis met nauwelijks medicijnen en zonder middelen.


De docu van arte is nog te zien tot 29/04/2018.


Oproep! Draag je dit blog of abumelle een warm hart toe, overweeg dan een donatie. Alle kleine beetjes helpen. Of geef je op voor de het kwartaalbericht per email, met nieuwe artikelen etc. Ook daar moedig je de auteur mee aan.


Week 13 (b) in Jemen- Drie jaar oorlog en nog steeds bestaat Jemen

Week dertien van 2018 was de week waarin het noordelijke bewind van Jemen-ook: houthi’s of: rebellen- zeven raketten afschoot op Saoedie Arabië. De rebellen deden dit -ook naar eigen zeggen- om de derde verjaardag van de oorlog met die grote buur te markeren.


De raketten stonden gericht op: vliegvelden van Jizan en Najran,  door Jemen geclaimde -want ooit Jemenitische- steden langs de zuidelijke Saoedische grens; op de iets noordelijker gelegen King Khalid airbase nabij Abha, waar bommenwerpers opstijgen die Jemen bombarderen; en op Ryadh, middenin Saoedie Arabië en hoofdzetel van het Saoedisch bewind.


In Ryadh viel er ‘debris’ op een woning met Egyptenaren, met een dode en twee gewonden tot gevolg. Het Patriot-afweergeschut functioneerde niet helemaal naar behoren, lezen we hier en daar.


De dag die volgde stond bol van de retoriek van beide zijden. Vanuit Ryadh dreigementen jegens Iran, dat volgens de Saoedies (en Amerikanen) de raketten levert aan de houthi’s. Overigens stelden onafhankelijke experts al eerder de waarschijnlijke herkomst van raketten vast als Iraans (maar niet de levering door Iran).


In Sana’a kwam een miljoenenpubliek af op een demonstratie met de gebruikelijke retoriek. Houthi leider Abd al Malik Al Houthi dreigde daags tevoren ook al zij-aan-zij te zullen vechten met de broeders van Hezbollah, tegen gemeenschappelijk vijand Israel. Volgens Al Houthi neemt Israel ook deel aan vijandige militaire acitiviteiten in (Zuid-) Jemen.


En zo kwam er een einde aan een korte opleving van vredesgeluiden, vorige week, toen EU-ambassadeurs op bezoek waren in Sana’a. Over dat bezoek hoorde ik een en ander van de ambassadeur, maar onder Chatham House Rules (waarbij de afspraak geldt dat ik erover niets verklap dat is te herleiden tot..).


Intussen zucht de Jemenitische bevolking maar door onder vijandelijkheden en leiders die zich weinig gelegen laten liggen aan de zware omstandigheden. Nu temperaturen stijgen en regens arriveren vrezen humanitaire organisaties een nieuwe uitbraak van cholera.


Maar de laatste weken uit de ellende zich met name in een gascrisis. De blokkade rond Jemen is sinds begin maart verhevigd en kennelijk gericht op gas en nu is er dus geen gas meer om op te koken. De crisis wordt treffend geillustreerd in onderstaand filmpje




Hierbij hoort een hoaxalarm, want ook navraag bij drie verschillende bronnen leverde geen resultaat op wat betreft de locatie van de file. Een bron dichtbij Ansarallah (de partij van de houthi’s) meldt dat de reden voor de gasflessenfile op binnenlands politiek vlak ligt: de distributie van gas geschiedt vanuit Marib, waar de gasvelden nabij liggen.


Marib is het enige overgebleven stukje Jemen waar de vorige regering nog controle heeft. De distributie staat onder controle van Afash, het zakenimperium rond de familie Saleh, die rijk wordt door hoge gasprijzen. Doel twee is onrust te verspreiden door de distributie af te knijpen, waardoor onvrede met de Ansarallah-regering wordt opgewekt.


En aldus bewerken alle partijen de media met feiten en alternatieve feiten.


Ten slotte liet Turkije deze week weten dat het de tegoeden van de families Saleh en Al-Houthi bevriest. Het bericht zegt niet over welke bedragen het gaat. Turkije neemt een wat moeilijke positie in; als bondgenoot van Iran en Rusland voor de houthi’s, maar als beschermheer van sunnitische strijdgroepen tegen de houthi’s.

Eerdere episodes van dit blog vind je hier (nov17-mrt18) of hier (2017) of zelfs hier (2016, in het Engels)

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.