Aflevering VI. Live vanuit Taiz
Warfhuizen, 29 okt 2026.
Wat ik me het beste kan herinneren uit Taiz is de berg die ernaast ligt, Jebl Sabr en het Imammuseum.
Dat museum – formeel heette het National Museum- is het mooiste museum dat ik ooit bezocht. Het bood een blik in de tijden van het Imamaat, de theocratie van de voorgangers van de Houthi’s, die Jemen ruim duizend jaren regeerden, tot aan de revolutie van 1962, die in 2014 door de Houthi’s werd teruggedraaid. Want daar komt het op neer: een contrarevolutie.
Nooit beheerste de imams geheel Jemen, wel altijd de noordelijke hooglanden. Door allianties met tribale groeperingen reikte het imamaat verder of minder ver vanuit dat Zaydi hartland rond Saada en Sana’a. Ten tijde van Imam Ahmed en zijn vader Yahya reikte het ver, tot aan Taiz, net als nu dus. Imam Ahmed woonde destijds in zijn paleis in Taiz, hetzelfde pand waar nu het museum is gevestigd. Althans, toen ik er was eind 1993 voor mijn scriptie politieke geografie. In het museum een wonderlijke verzameling geschenken van heersers uit de gehele wereld. Allerlei nieuwigheden zoals forse verzamelingen horloges, radio’s, fietsen, brommers, zelfs auto’s, alles wat de Imam van verre werd aangeboden door zijn collegakoningen elders ter wereld. Jemen was destijds hermetisch afgesloten van de wereld, echt potdicht. De komst van zulke moderniteiten betekende niet de doorbraak van zulke producten op de Jemenitische markt, integendeel, daar heersten nog de Middeleeuwen. Juist daarom, dat verstikkende isolationisme gepaard aan een feodaal stelsel, daarom gingen de Jemenieten in 1962 over tot de revolutie die nu door de Houthi’s is teruggedraaid.
De andere herinenring is aan Jebl Sabr, een unieke berg, direct naast de stad herinner ik me, drieduizend meter hoog met overal dorpjes, Je zou kunnen zeggen: een verticale stad. Ik nam in 1993 een shared taxi omhoog en liep omlaag, met een Japanner die telkens een tripod neerzette voor de voorloper van een selfie, waar hij ook de camera even aan mij had kunnen overhandigen. Een zeer kleurrijke berg, met woeste vrouwen die onder de tattoes zaten en zonder gezichtssluier en juist heel veel kleur in hun kleren. Hun vele kinderen wierpen soms stenen naar ons, de buitenstaanders immers.
Vanmiddag dus een mediabriefing met Nabil Shamsan. Zou om 15:00 onze tijd beginnen maar de gouverneur is nog niet in beeld. Gelijktijdig levert opperste leider en halve godheid Abdel Malik Badr al Din al Houthi zijn wekelijkse preek af en die gaat over het heerlijke martelaarschap, de beloning voor hen die net als de opperste leider zelf opstaan tegen tirannen, onderdrukkers en de ‘arroganten’. Wie zou hij daarmee bedoelen?
Daar is de gouverneur. In telegramstijl een verslag: Eerst inleidster Maysaa Shujaa, ze vertelt over de strategische locatie van Taiz, dat aan het einde ligt van de Hoge Bergen die Noord-Jemen karakteriseren. Voorbij Taiz rijd je naar beneden, zowel letterlijk als naar het zuiden, naar Aden, hoofdstad van Zuid-Jemen. In Taiz nu circa 2 miljoen mensen zegt de gouverneur. De gouverneur is nu zijn eigen beleid aan het promoten, voordat het (opnieuw) werd aangevallen, ongeveer een maand geleden. Hoe kwam dat? Houthi’s benutten zwakke punten in onze verdediging en nu zitten we opgesloten, zonder leveranties en zonder de aanvoer van water en energie met een humanitaire ramp in het verschiet. We verzamelen alle bewijzen van oorlogsmisdaden, want deze mensen moeten toch ooit verantwoording afleggen. The floor is open!
Water is het grootste probleem? Ja, omdat Houthi’s de bronnen beheersen. Een paar bronnen nog in de stad zelf. Geen voorraden nee. Dus de mensen in Taiz leiden op dit moment een miserabel bestaan. Zelfs de ‘ezelroute’ is niet meer beschikbaar, geblokt door de Houthi. Voedselvoorraden zijn ook leeg. Hoe kan dat? We hadden geen opslag, alles wat er is ligt bij handelaren of bij mensen thuis. Dagelijks 234 ton graan tekort bijvoorbeeld. We lijden nu honger, er is hongersnood. Er is geen brandstof meer om te koken, geen zuurstof in ziekenhuizen, veel klinieken zijn intussen gesloten.
Vuilnis hoopt zich op, allergieën nemen toe, ziektes. Zijn er pogingen om de Houthi’s leveranties toe te laten staan? Ja, die zijn er, bijvoorbeeld via zakenmensen (Hayel Saied Group, HSG), die regelen soms bij de Houthi’s wat voedsel of dat een waterpomp weer aan gaat. Een beetje diesel is er zo ook binnengekomen. Gas wilden ze niet doorlaten. Ook overleg met de EU vertegenwoordiger en ander buitenlandse connecties. Statements, maar wat leveren die op? 2 miljard dollars! Maar wat heb je aan geld als er geen voedsel is, als de WFP Taiz niet in mag? Nou , via HSG is dat soms wel gelukt. Met de omliggende rurale gebieden is er geen contact meer nee. Houthi heerst daar, de moskeeën zijn overgenomen, wat opmerkelijk is. Zelfs in de tijden dat Taiz hoofdstad was van het imamaat werden de moskeeën niet overgenomen!
Deze Houthis willen de mensen veranderen, ze pakken kinderen af en nemen ze mee naar Saada. Tien kinderen van elk subdistrict, er zijn honderden subdistricten dus duizenden kinderen naar het noorden versleept. Ze hebben curricula op scholen veranderd ten gunste van hun leider, ze hebben in elk dorp een supervizier, net als in Sana’a. Ze hebben alles overgenomen, ze controleren alles rond Taiz. Ook in de kustgebieden, wordt de mensen hun identiteit veranderd. Militair gezien: overal worden landmijnen geplant. Schoolkinderen worden gedwongen wapens te dragen en naar het front vervoerd. Lokale leiders moeten lijsten samenstellen met de namen van inwoners. En die moeten ondertekend worden, dat ze voortaan samenwerken met de Houthi.
Wat de regering doet? We zitten aan alle fronten, ik zit hier nu letterlijk 200 meter van het front. Maar ik kan geen strijdplannen met je delen natuurlijk. Wat we doen om intern de Houthi tegen te gaan? Wat gebeurt is dat Taizi elders in Jemen gedwongen worden te communiceren met hun familie in Taiz om over te lopen.
Maar we zijn in staat om onze stad te verdedigen. We kregen twee opties: nu vluchten of sterven. We kozen allemaal desnoods te sterven bij de verdediging. Taizi geven nooit op. We geven ons niet over, ongeacht de prijs. Op mount Sabr vindt nu een genocide plaats. 220 martelaren, 229 gewonnde vandaag, 8747 doden op Sabr in totaal.
Waarom was er geen plan voor deze toestand, het is toch eerder voortgekomen en een mogelijk scenario, waarom was er geen strategie om voedsel of water te garanderen. Nou dat hadden we wel, maar de opslag was net buiten de stad. We hebben er geen rekening gehouden met dat ze zo dichtbij zouden komen. Ze hebben echt alles wat ze aan militairs hebben hierheen gebracht om dat te bereiken. Zeker hebben we ons voorbereid, anders waren er nu veel meer doden. Nu, na een maand belegering, raakt alles op. Onze opslagplaatsen hebben zij nu in handen. We kunnen er niet bij. Waar we nu op focussen is een toegangsweg waar bevoorrading kan plaatsvinden.
We zijn een stad aan het verdedigen! Daar bereiden we onze inwoners op voor. Ze zijn overal, onze verdedigers. Maar burgers zouden geen deel moeten uitmaken van de strijd nu. Daar doen we beroep op iedereen, laat onze inwoners met rust. Jebl Sabr en andere districten, kun je zeggen wat de stand is nu?
Nou, elk uur vliegen er granaten de stad in, naar elke buurt, elk huis, om mensen te verjagen. Te doden.
Laatste woord: we danken jullie. Maar we delen allemaal onze toekomst, we zullen jullie niet in de steek laten, net als jullie ons hopelijk niet in de steek laten. Luister niet naar geruchten dat we al zijn verslagen, dat is om te misleiden. Internationale boodschap: we hebben het recht veilig en vrij te leven, dus zorg dat die wegen opengaan! Breng die boodschap over ajb!
Naschrift: Ik herinner me nu pas, in Taiz was ik ook in 2006, voor een artikel over de stadse waterleiding, die voor een belangrijk deel betaald met Nederlands geld en aangelegd met Nederlandse expertise, Zonde toch dat die belastingcenten worden vernield door die Hoedjes!
