Geen Nerds maar Geeks

Op Outerbrains gaan hackers en coders verantwoord uit hun dak. Achtenveertig uur lang mogen ze zich vermaken met gelijkgestemden, hun bakken en kernel patches. Vraag: als hoogbegaafden nerds zijn, zijn nerds dan ook hoogbegaafd?
(eerder in Talent)

Een zestigtal jongens en drie meisjes zitten achter in eilandjes geschoven tafels in de donkere aula van de Informatica Communicatie Academie (ICA) in Arnhem. Op de tafels laptops en computers van alle jaargangen en makelij, zakjes boterhammen, chips, cola. Daaronder reservecomputers, stekkers, kabels, tassen en opgerolde slaapzakken. Vanonder het ene eilandje tafels brommen zware beats uit de speakers, vanuit een andere eilandje lukt het de Final Countdown niet de opgetogen liedjes van kinderen voor kinderen uit een derde hoek te overstemmen. De jongens turen strak naar hun beeld, wippen op hun stoel, tikken routineus op de toetsen. Een handvol vormt een rijtje voor de kantine, rookt buiten een sigaret of loopt een rondje langs de schermen voor een praatje.

Organisator Edward Moll (25) noemt zich ex-hacker, ”want,” zegt hij, ”ik ben de scene een beetje ontgroeid.” Edward werkt nu gewoon in de IT. In zijn vrije tijd is hij een van de drijvende krachten achter Outerbrains, een stichting die ‘het bevorderen van de veiligheid rond computergegevens en verbindingen’ als doelstelling heeft. Outerbrains organiseert evenementen en bijeenkomsten, en dit is er een van. Wat voor de gewone mens een ware uitputtingslag zou zijn, is voor de Outerbrainsganger het evenement van het jaar. Achtenveertig uur achter elkaar schermregels lezen, hun impact doorgronden en nieuwe schermregels intikken. Het nut van een bijt in een appel en een uurtje slaapzak zien de deelnemers wel degelijk in, zo volwassen zijn ze wel. Alleen is er bar weinig tijd voor.

De jongste deelnemer is veertien, de oudste ruim over de dertig, vertelt Moll. De meesten schommelen rond de twintig lentes. Allen hebben de eigen computer –hun ‘bak’- meegenomen van huis. Van Outerbrains krijgen ze een tafeltje toegewezen en aansluiting op het local area network (LAN). Outerbrains is een LANparty, maar anders dan gangbare LANparty’s voeren de games hier niet de boventoon, maar draait het om beveiliging. Centraal in het lange weekend staat een wedstrijd, een soort zevenkamp, met levels, highscores en een bescheiden prijzenpotje van sponsors. Dat zijn onder andere bedrijven die hier hun beveiligingssoftware laten testen.

Niet onbelangrijk vindt Outerbrains het opvoedende element van zo’n evenement: ”Als hacker kan je onbewust wel eens te ver gaan. We willen hen de gevaren en gevolgen van het hacken laten zien.” Een vergelijking met stewards bij voetbalwedstrijden dringt zich op. Ook dat zijn meer dan eens branieschoppers in ruste, die de jongensdriften van hun opvolgers in goede banen proberen te leiden. ”Klopt wel een beetje,” zegt Moll over de wat vergezochte vergelijking. Want anders dan bij voetbalwedstrijden lopen hier juist relatief veel hoogbegaafden rond, denkt Moll: ”Hacken is het aangaan van de uitdaging, het constant zoeken naar gaten, een kat-en-muis-spel. Typisch iets voor hoogbegaafden. Sommige van deze jongens beseffen niet hoe knap ze zijn.” Moll wijst aan wie het zijn: ”Niet de jongens die games spelen. Degene die achter een zwart scherm met witte tekstregels zit, dat zijn ze. Die mensen weten waar ze mee bezig zijn.”

Outerbrains is niet alleen spel en wedstrijd, maar ook kennisverbreiding. In een lokaaltje verderop in het gebouw speelt zich een ‘workshop’ af. Een consultant van Adamantix zit naast een beeldscherm met tekstregels. Voor het scherm een half rondje stoelen met hologige deelnemers. Geboeid zien ze er niet uit, als de consultant hen in een mengeling van Engels en Nederlands vertelt over kernelpatches en hun zwakheden. ”It’s not perfect, like in all security stuff. Even rebooten. Kijk, zo zie je dus dat apache er niet in komt na een pee ai dee randomization which prevents access to the root directory. Any questions?”

Terug in de grote hal grinnikt een viertal jonge jongens nog wat na om de ‘saaie man’  van de workshop. Ze zullen de jongste deelnemers van outerbrains zijn, Ruud (16), Thomas (17), Gerben (16) en Daniël (14). Met zijn viertjes vormen ze sinds gisteravond een team, kort nadat hun ouders hen hebben afgezet in Arnhem. Kennen deden ze elkaar niet, behalve Daniël en Gerben dan. Die zagen elkaar al een keer eerder, toen hebben hun ouders ook kennis met elkaar gemaakt. Dat was nadat ze al een paar maanden hadden gechat op een forum van hackerssite astalavista. ”Dan groeit het vertrouwen,” vertelt Gerben. Ze besloten met zijn tweeën naar Outerbrains te gaan, want de anderen van het chatclubje wonen in alle uithoeken van de wereld, iets te ver van Arnhem. Gerben is meer dan tevreden over de afgelopen vierentwintig uur en het vooruitzicht op nog zo’n periode: ”Echt kicken. Eindelijk vrijheid.”

”Ik ga even de bak halen,” zegt Daniël wanneer hij de roulerende computer gaat ophalen bij de spelleiding, voor een volgende competitie. Doel is deze computer zo te beveiligen dat de spelleiding die daarna niet kan kraken. Daaruit volgt dan weer een nieuwe score. Bij gebrek aan ruimte op de volle tafels speelt dit onderdeel zich af onder de tafels, op de vloer, in hurkzit. Een flesje cola gaat om als de jongens kabels uit tassen trekken om de computer in te pluggen. Daniël en Gerben hebben bij een vorig onderdeel al een hoge score gehaald, maar wuiven die prestatie weg, vanwege het geringe aantal deelnemers. Ruud en Thomas lieten dat onderdeel ook schieten: ”Die taal kennen we niet,” legt Thomas uit. ”Ik ken maar vijf talen. Er zijn er wel meer dan twintig. Kennis hebben van een computertaal en daar creatief mee omgaan, dat is hacken.” Thomas twijfelt of hij zich hoogbegaafd mag noemen. Hij is wel goed in logisch denken, maar taaltechnisch wat minder. Ruud wel, die is hoogbegaafd. ”Honderdvijftig,” zegt hij veelbetekenend. Gerben en Daniël vinden het geen interessante vraag.

Als hoogbegaafden nerd zijn, zoals de volksmond vaak denkt, zijn nerds dan hoogbegaafd? Ruud: ”Nee. Kan wel, maar hoeft niet. Wij zijn trouwens geen nerds.” ”Geeks, noem ons geeks,” vult Thomas aan. ”Nerd heeft een negatieve bijklank. Een geek heeft nog contact met de buitenwereld.” En als ze op maandagmorgen op school komen, is er dan iemand in de klas die begrijpt wat je hier gedaan hebt? ”Twee jongens wel,” zegt Thomas,” maar dat zijn gamers.” Bij de anderen hetzelfde verhaal, er zullen weinig klasgenoten zijn die hun extase kunnen meevoelen. Vandaar misschien dat het hier zo leuk is. ”Heel veel computers en gelijkgestemden,” zegt Ruud, al rilt hij van tegenzin bij het uitspreken van het laatste woord. Zijn er meer van dit soort evenementen? ”Nauwelijks. Er zijn veel  LANparty’s, maar alleen met games. Dit is een hoger niveau. Daarvan zijn er veel te weinig.”

Daniël wil ook best antwoord geven op vragen, maar bedingt dat hij tegelijkertijd gewoon kan doorgaan met de voorbereidingen aan de wedstrijd, zegt hij zonder zijn blik van het scherm te halen. Hij is jong, veertien pas, van wie heeft hij dit allemaal geleerd? ”Van mezelf. Van internet. Een beetje uit boeken ook. Nee, niet van mijn ouders. Ach, wat is jong. Als je drie jaar meeloopt weet je alles. Aan oude kennis heb je niets in deze wereld.” En vindt hij het hier ook zo leuk? ”Wel leuk.” Alleen maar ‘wel leuk’?: ”Nou, echt kicken ook wel. Slapen? ”Weet ik niet. Er is vannacht nog een lezing, over ‘the evil side of kernel modules’. Daar wil ik in ieder geval bij zijn.”

Naast twee meisjes zijn er ook drie allochtonen op Outerbrains. Twee van hen zijn Albanezen die in Arnhem informatica studeren. Daaraan ging eerst een jaar werken en sparen vooraf, vertelt Enver (25), die zich hogelijk verbaast over het gemak en het comfort van de outerbrainsgangers. ”They sit, and drink, and play. Their parents pay. In envie them.”

www.outerbrains.nl

Geef een reactie