Yemenlog 2021; Verzameld nieuws uit Jemen, met soms wat duiding (Yemen explanatory weblog for Dutch Readers)

Hieronder verzameld nieuws uit Jemen, kort en bondig, soms langer en met duiding en verwijzing.  Doorklikken via de links en plaatjes. Work in progress!
(Yemen explanatory weblog for Dutch Readers)

Status Quo

Mei 7 -2021. In Jemen heerst best vaak de status quo; er verandert niets wezenlijks. Vandaar, maar vooral door andere, betaalde bezigheden en een coronabesmetting van een kleine twee weken, heb ik dit Yemenlog schandelijk laten versloffen. 

Zonet op de zoom geweest met een boel journalisten en Abdullah al-Alimi, de stafchef van Abdrabbe Mansour Hadi, de president (in ballingschap) van Jemen. Veel opzienbarends kwam er niet uit, althans op het eerste gezicht.

Een kort verslag:

Hadi zit in ons aller harten, maar fysiek voorlopig nog even in  Riyadh, omdat de geplande terugkeer naar Aden te ingewikkeld is. Maar ik ga altijd eerst bij hem langs voordat ik afreis en hij is de eerste die ik informeer als ik terugkom.

Nee, zijn zonen spelen geen rol in het bestuur (zoals de hardnekkige geruchten gaan;red). En ook Sjeik Ahmed al-Aissi (een vermaarde zakenman, overal in Jemen de hand in, zodanig dat die de feitelijke touwtjes in Jemen in handen heeft;red) heeft slechts een honoraire rol in in de administratie.

Nee, de administratie wordt niet gedomineerd door Islah (aan Moslimbroeders gelieerde partij in Jemen) en iedereen is hier welkom.

Ook heus welkom is Tareq Saleh (de neef van Ali Abdallah Saleh, de gewezen (33 jaar!) president van Jemen en nu bevelhebber van een leger die het zuidwesten van Jemen beheerst. Tareq zegt zelf hulp aangeboden te hebben maar die is afgeslagen;red).  Ook als hij ons wil helpen bij het verdedigen van Marib, alleen moet dat wel binnen de kaders van Legitimiteit (ال شرعية (sha3ria), een gevleugeld woord in Jemen, ze bedoelen er de gewezen regering mee, die in tegenstelling tot de Houthi’s wel internationale legitimiteit heeft;red).  Alle militaire groeperingen in Jemen moeten vallen binnen de Legitimiteit.

Zometeen verder

Mother of Battles

Maart 14-2021.  Net twitter weer afgeschuimd, maar wat de laatste stand in de oorlog om Marib precies is, mij onbekend. Lijkt erop dat Houthi’s weer stukje terreinwinst boekten, maar dat lezen we iedere dag. Ze zouden nu op drie kilometer van Marib staan, maar dat is natuurlijk afhankelijk van waar je het begin van Marib precies lokaliseert.

Een gezwollen nieuwe term heeft intussen zijn ingang gedaan: de strijd om Marib heet nu de moeder van (alle) veldslagen, met hashtags #Lybie en #Syrie erbij. Want de Houthi’s willen er zo graag een strijd van de Sjia- tegen Sunni-islam van maken. De verwijzing naar Syrie en Lybie mobiliseert verder ook de anti-imperialisten, met hun hang naar alles wat de Saoedisch-Amerikaanse as bestrijdt.  

Intussen zijn gevechten aan andere fronten in Jemen opgelaaid. Logisch, Houthi’s trekken hun troepen samen in Marib, dan zijn ze verzwakt in Hajjah en Taiz. Dat is waar de gevechten zijn opgelaaid, en beide partijen claimen zoals  terreinwinst.

Het wachten is eigenlijk op hervatting van de strijd om Hudaydah, misschien wel het belangrijkste van de vele oorlogsfronten in Jemen. In 2018 werd een veldslag daar voorkomen. Op een vredesconferentie in Stockholm werden partijen daar in een hogedrukpan gestopt. Ze kwamen overeen de frontlijn bij Huadaydah verder niet te overschrijden.

De VN zou intussen de haven van Hudaydah onder zijn hoede nemen. Die haven geldt als het infuus waarmee de internationale hulporganisaties Jemen bedienen van voedsel.  Vier op de vijf Jemenieten zou ervan afhaankelijk zijn, en dan hebben we het over Noordelijk Jemen, waar de Houthi’s heersen.

Volgens een bron rammelen de getallen waarop de hulporganisaties hun hulp verdelen, met als kwalijk gevolg dat er voor de Houthi’s zoveel af te romen valt, want naar hun gebieden gaat alle hulp. Sowieso telt Marib twee miljoen vluchtelingen en tellen alle zuidelijke provincies ook veel vluchtelingen, die niet in het verdeelschema voorkomen.

Afgelopen week startte  de Jemenitische regering in Aden (het deel van de regering dat nog enig krediet heeft) een campagne waarin het tegengas geeft aan de bewering dat in Houthi-gebied 80% van de Jemenieten zou wonen, een getal dat wij journalisten graag gebruiken om de Houthi-hegemonie te illustreren. Maar volgens de Adenregering is het slechts 54%. Wie het weet mag het zeggen…. 

Ook met hun human waves behalen de Houthi’s weinig terreinwinst

Maart 7-2021. Al bijna tien maanden duurt de slag om Marib, laatste bolwerk van de zes jaar geleden uit hoofdstad Sana’a verjaagde regering van Jemen. Iedere dag sterven er tientallen, zo niet honderden jonge mannen rond Marib. Uitzicht op een overwinning heeft helemaal niemand.

Marib is van stoffig woestijnstadje getransformeerd in het dominosteentje van Jemen. Valt het steentje de ene kant op dreigen de Houthi’s de oorlog om Jemen te winnen, valt ie de andere kant op valt een belangrijke pilaar weg onder Houthi’s noordelijke hegemonie. Precies daarom wordt er zo hard om gevochten. Zometeen meer over de laaste stand, op het slagveld.

De Oude Dam

Eerst even tweeenhalfduizend jaar terug: Marib was toen de hoofdzetel van de Sabaeense beschaving, beter bekend van de queen of Sheba. Even buiten de nieuwe stad staat een pre-islamitische tempel uit dat glorieuze tijdperk. De Houthi’s hebben op de beroemde zonnepilaren al hun graffitti gephotoshopt om daarmee in het ronkende propagandacircuit van Jemen hun voordeel te doen.

Een stukje verder naar het zuidwesten vind je twee oude damhoofden, vijfhonderdtachtig meter uit elkaar. Ertussen vind je resten van een indrukwekkende dam, waarachter de Sabaeanen eeuwenlang water verzamelden van de regenbuien in het immense achterland.  De dam werd elke eeuw hoger, totdat net na het begin van onze jaartelling het onderhoud verslofte en de dam brak. Die ramp staat beschreven in de Quran.

De Nieuwe Dam

Veertig jaar geleden bouwden de moderne Maribi een nieuwe stuwdam, met geld van de voorlaatste emir van Abu Dhabi (Zayed bin Nahyan), die zijn afkomst kan herleiden naar Marib. Met het water telen de Maribi weer hun heerlijke sinaasappels en allerlei groenten,  net als in de Sabaeaanse tijdperk is de streek weer een agrarisch gebied. De dam zelf is een geliefde chillplek van de Maribi, die hun matrasjes tegen de rotsen plakken om er hun qat te kauwen en druk twistend over het grote meer te staren. 

Nu even niet, want rond de stuwdam ligt een van de vele frontjes waarmee Marib wordt omringd.  Juni vorig jaar begon de jongste slag om Marib. De vorige dateert uit 2015, toen de Houthi’s werden weggejaagd door de lokale stammen. Marib was  detijds niet veel meer dan een stoffig frontierstadje, hoofdstad  van de gelijknamige provincie: het terrein van de tribale bedoeienen, die zich in veel onderscheiden van de tribalen uit het hoge, woeste Noord-Jemenitische bergland.

De olievelden

Op het land van de bedoeienenstammen van Marib -en die van het daarachter gelegen Shabwa- liggen de olie- en gasbronnen van Jemen. Vergeleken met de immense olie en gasvelden uit de golfstaten zijn deze niet heel indrukwekkend van omvang, maar wel een van de weinige inkomstenbronnen van het geruineerde Jemen. En geologen beloven nog veel meer olie en gas onder het uitgestrekte achterland.  

Dat maakt Marib interessant voor Noord-Jemen, dat nu onder leiding staat van de Houthi-dynastie, in de pers vaak abusievelijk vermeld als Houthi-rebellen. Rebellen zijn de Houthi’s na bijna zeven jaar dominantie allang niet meer. De Houthi’s zijn feitelijk al halverwege de vervolmaking van hun contra-revolutie; ze restaureren in Noord-Jemen hun theocratie, waaraan in 1962 na duizend jaar een einde kwam.  

De verjaagde regering

Om die contra-revolutie af te kunnen ronden moeten ze -behalve hegemonie krijgen over de olie en gasvelden- ook nog afrekenen met de resten van de internationaal erkende regering, die de Houthi’s in 2014 uit het Noorden verjoegen.  Sindsdien huist een belangrijk deel van die regering in Marib, want ook in de tijdelijke hoofdstad Aden in Zuid-Jemen zijn ze niet erg welkom. 

In hun kielzog zijn naar schatting twee miljoen Jemenieten die het Houthi-bewind niet zagen zitten meeverhuisd naar Marib, dat hierdoor een enorme economische boom beleefde.  Marib is door de komst van de immigranten gegroeid als kool, van enkele tienduizenden tot twee, misschien wel drie miljoen inwoners.

Internationaal erkend, maar hoe lang nog

Een groot deel van hen woont in nieuw gebouwen in de stad, een kleiner, armer deel in vluchtelingenkampen rond de stad en elders in de gelijknamige provincie. Verder vloeit er veel geld de stad in via de oook al in Marib neergestreken politici en ambtenarij, die gelden als corrupt en betaald door de Saoedische noorderburen, die in Marib een flinke vinger in de pap hebben.   

Bij gebrek aan alternatief heeft de verjaagde regering nog wel internationale legitimiteit, vanwege de dadenloosheid en corruptie binnenlands respect heeft het allang niet meer. Het is de Houthi’s daarom een lief ding die regering de nekslag te geven. 

Het Slagveld

Terug naar de laatste stand op het slagveld, want dat is het. Ik volg het nu al maandenlang dagelijks, voornamelijk via twitter. Het gaat daar over laffe vijanden en heroische bevrijdingen, maar tussen de propaganda door kun je wel lezen welke kant het opgaat: de kant van een status quo, waarvan Jemen er al zo verlammend veel heeft. 

Ter verificatie ga ik ook te rade bij bronnen in Jemen en het gebied zelf. De bronnen in Marib bevestigen het

—–to be continued

 

Maar je weet nooit. Een bron in Ataq, Shabwa bevestigt dat er geen immigranteninflux is. Wel, hebben veel van zijn vrienden uit Marib geinformeerd naar woonruimte, mocht het toch gebeuren. Overigens   

—–to be continued

 

 

of nomaden voordat de  Juni 2020 begon een offensief van de Houthi’s dat gaande de zomer luwde, in november weer oplaaide om rond de jaarwisseling weer te luwen en half februari weer in volle hevigheid los te barsten.

Het is moeilijk 

—–to be continued

Lees over de potpourri van legers ook even dit stukje (via translate)

Marib standvastig

Maart 2-2021. Elke dag intense veldslagjes, met name aan de westkant van Marib. Filmpjes met veel lijken. Duizenden doden, je leest er nergens niets over.

De Houthi’s kruipen intussen vooruit, maar boeken weinig wezenlijke vooruitgang.  Een inname van Marib is ook niet direct hun inzet, leren we van Abdul Ghani Al Iryani in dit stukje bijvoorbeeld.

Oorlog hervat/Houthi’s toch geen terroristen/AQAP-leider wel

February 4?-2021. Een hausse aan ontwikkelingen in Jemen.  Primair is de opleving van de oorlog om Marib, een laatste bolwerk van de verdreven regering. Als Marib valt zou dat volgens analisten wel eens de genadeklap kunnen zijn voor het voortbestaan van de verdreven regering, die afgelopen december nog nieuw leven werd ingeblazen en daadkrachtig naar Aden verhuisde, waar ze op een haar na werden opgeblazen en sindsdien strijden tegen zuidelijke onafhankelijken die hun hegemonie over Aden en de kuststrook niet graag prijsgeven.

De Houthi’s -of zoals ze zichzelf noemen Ansar Allah, of The Popular Army- staan vlak aan de poorten van Marib. Gisteren  kreeg de stad -die tussen de een en twee miljoen vluchtelingen herbergt- nog acht droneaanvallen te verwerken. Een aantal tribale leiders rond het zuiden en westen zouden het alvast op een akkoordje hebben gegooid met de Houthi’s, die in ruil voor vrije doortocht beloofden zich niet met het lokale gezag te bemoeien. De ervaring elders leert dat dat laatste nooit zolang duurt.

Vanavond verder met de consequenties, nu even koken. Een eerste opzet vast hieronder.

Zonder die nog altijd ‘legitieme’ (door de buitenwereld erkende) regering zou Jemen verdeeld raken in enerzijds een Houthi-Noorden en anderszijds een zuidelijke Jemen gedomineerd door de onafhankelijken, die zich niet verwant voelen met het Noorden en een eigen staat van Zuid-Arabie nastreven, zoals het dat was voor 1990.  Of net zoals Jemen verdeeld was dus zowel voor de communistische tijd, voor  

Parrallel is een hervatting van drone- en raketaanvallen op Saudi-Arabie, in casu de luchthaven van Abha, een stad die ligt in het diepen zuiden van Saudi-Arabie, een streek die door Houthi-Jemen wordt gezien als bezet Jemen. 

Opmerkelijk feit tenslotte rond de leider van Al Qaeda Arabian Peninsula (AQAP), het aqapfiliaal in Jemen, Khalid Batarfi. Gemeld werd dat Batarfi al in oktober gearresteerd zou zijn in Al Gawdah, hoofdstad van Mahra, de meest oostelijke provincie van Jemen. Saad Atef el-Aoulaqi, tweede in command, zou bij dezelfde actie zijn overleden.  Maar AQAP- en Mahraspecialist Elisabeth Kendall ontploos dat een recent filmpje van dezelfde Batarfi dateert van 15 januari 2021, 

De Houthi’s trekken de teugels alsmaar strakker aan

Januari 7?-2021. Drie dingen die me opvielen afgelopen weekend. Eerste was een interview dat  Ana van Es in de Volkskrant had met Fernanda van Tets, die lang voor de VN in Syrie werkte. Van Tets werd daar niet vrolijk van en schreef daarom -klapte uit de school is een beter omschrijving- een boek over de machteloze, soms zelfs dubieuze rol die de wereldregering en diens vele departementen spelen in conflicten.

Het tweede was een tweet van Baseem over de opslagschuren van WFP; s noodhulp. Tel daarbij op de facebookpost van dr  . Een plus een is twee dus ik ben 

Het derde was een tweet van https://twitter.com/OsamahAlrawhani/status/1348256088563601411?s=20

In de nasleep van mijn artikel had ik nog wat contact met deskundigen, die vielen over mijn omschrijving van de Houthi als Hashemitische

deze recente tweet van Ali Sakani, die zichtbaar maakt dat de Houthi’s bezig zijn Jemen vorm te geven als Huis van Houthi, parallel aan Huis van Saud. 

 
De verwarrende Legers van Jemen

Januari 4-2021. Essential reading; over de verschillende legers in Jemen

Als nieuwsberichten spreken over de regering van Jemen maken mijn schouders altijd een rondje, want wie begrijpt dat. Mensen die van niets weten denken: bedoeld wordt de regering die Jemen bestuurd.

Maar niets is minder waar; de regering die doorgaans wordt bedoeld als regering incasseert wel veel geld van de verschillende sponsors, maar heeft nauwelijks nog iets te zeggen in Jemen. Daarover meer in de laatste vier berichten van vorig jaar.

Daarom schrijf ik altijd: de verjaagde regering van Jemen. Verjaagd door de Houthi’s, die in hun territorium in Noord Jemen hun eigen regering geinstalleerd heeft, bestaande uit zichelf, wat trekpoppen en aangevuld met wat overlopers uit de verjaagde regering.

Complexer is Het Leger van Jemen, waarover ook wel eens wordt gesproken in nieuwsberichten. Jemen heeft geen leger, Jemen heeft heel veel legers en allemaal zijn ze gelieerd aan een andere speler in het conflict. Meer lees je daarover in dit informatieve stuk op Al Masdar.


Voor het vorige (2020) logboek klik je hierheen.
 Voor het logboek daarvoor klik je hierheen
Voor een nog ouder logboek in het Engels klik je hierheen.
Voor relatief korte contekst over Jemen lees je het beste het artikel Wie zijn nou toch die Houthi’s
Voor veel contekst in alle vorige artikelen over Jemen klik je om te beginnen hierheen 
______________

Waardeer dit artikel!!

Bovenstaand stukje werd je gratis aangeboden. Als je dat waardeert en dat wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan! Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.

NB: Zonder kosten, elke cent komt in het journalistenbeursje
Naar doneren, veilig en in twee kliks. Thnx!